Tại sao cá hải quỳ thích sống cùng với hải quỳ?

Trong vùng biển nhiệt đới Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương có một loài cá rất lạ. Vì vẻ ngoài của chúng phần nào giống vai hề được trang điểm trên sân khấu nên được gọi là “cá hề”. Do thích sống cùng hải quỳ, chúng còn được gọi là “cá hải quỳ”.

Để hiểu rõ hơn loài cá đặc biệt này, các nhà sinh vật học hải dương đã nhiều lần lặn xuống đáy biển quan sát. Họ phát hiện quan hệ phụ thuộc giữa cá hải quỳ và hải quỳ còn mật thiết hơn tưởng tượng. Có thể nói cá hải quỳ gần như không rời hải quỳ quá 1 m; một khi vượt ra ngoài phạm vi ấy, nó giống như mất phương hướng, bơi không mục tiêu trong nước. Khi mất nơi che chở, khả năng phòng vệ bình thường của cá suy giảm và rất nhanh có thể bị kẻ săn mồi nuốt chửng. Vì thế, cá hải quỳ nếu thiếu hải quỳ sẽ rất khó sinh tồn.

Vì sao cá hải quỳ lại không thể tách khỏi hải quỳ? Bởi trong đại dương rộng lớn, cá hải quỳ chỉ là loài động vật nhỏ bé. Khi bị sinh vật khác đe dọa, chúng lập tức trốn vào giữa các tua cảm của hải quỳ, như tìm được một chiếc ô bảo vệ. Xung quanh hải quỳ có rất nhiều tua cảm, trên đó phân bố các tế bào gai có độc. Nếu sinh vật khác chạm vào, chất độc sẽ theo vòi gai châm vào cơ thể kẻ xâm phạm, làm chúng tê liệt, rồi hải quỳ dùng tua cảm đưa con mồi vào miệng. Cá hải quỳ và hải quỳ sống cộng sinh với nhau, đối với hải quỳ cũng có lợi vì có thể kiếm được thêm thức ăn.

Điều thú vị là hải quỳ tuyệt đối không phóng độc vào cá hải quỳ. Nguyên nhân là trên thân cá có một lớp dịch nhầy khiến hải quỳ “nhầm tưởng” chúng là đồng loại của mình.