Tại sao kiến không bị lạc đường?
Kiến sống theo đàn và mỗi đàn đều có “nhà” của mình. Vào những ngày nắng ấm, chúng thường ra ngoài tìm thức ăn, có khi đi rất xa. Từ nơi xa xôi mà vẫn tìm được đường trở về “nhà” quả không đơn giản, nhưng loài kiến bé nhỏ lại có bản năng tìm đường rất giỏi và hiếm khi bị lạc.
Khi nghiên cứu loài kiến, các nhà khoa học phát hiện thị giác của chúng rất nhạy. Không chỉ cảnh vật trên đường được kiến dùng để nhận biết lối đi, mà cả cảnh vật trên bầu trời cũng có thể giúp chúng xác định phương hướng. Có người từng làm thí nghiệm như sau: khi một đàn kiến đang trên đường về tổ, người ta dùng một bình phong hình ống nhốt chúng lại, khiến chúng không nhìn được cảnh vật xung quanh mà chỉ nhìn thấy bầu trời. Kết quả, đàn kiến vẫn bò đúng hướng. Sau đó, người ta dùng một tấm ngang chặn phía trên đàn kiến và đặt rất thấp, làm chúng không nhìn thấy bầu trời cũng như cảnh vật xung quanh; lúc này chúng bắt đầu bò loạn. Điều đó cho thấy vị trí Mặt Trời và ánh sáng phản xạ từ bầu trời đều có thể giúp kiến nhận biết hướng về tổ.
Ngoài đôi mắt, kiến còn có thể dựa vào mùi để định hướng. Thí nghiệm chứng minh rằng một số loài kiến để lại mùi đặc biệt trên mặt đất nơi chúng bò qua. Khi quay về, chỉ cần lần theo mùi ấy, chúng sẽ không đi nhầm đường. Nếu dùng ngón tay vạch ngang qua con đường kiến đã bò để phá vỡ sự liên tục của mùi, chúng sẽ mất phương hướng trong một thời gian ngắn. Cũng có loài kiến tuy không để lại mùi đặc biệt trên đường, nhưng lại rất quen thuộc với mùi tự nhiên xung quanh lối đi, nhờ đó vẫn không bị lạc.
Nhờ khả năng tìm đường như vậy, ngay cả khi mây dày che kín bầu trời hoặc mùi trên mặt đất bị động vật lớn giẫm hỏng, chỉ cần còn giữ được một vài dấu hiệu có thể sử dụng, kiến vẫn tìm được về tổ, dù đôi khi phải đi thêm một số đường vòng.
