Tại sao cá thích bơi lội thành đàn?
Trong nhiều phim tài liệu về thế giới đáy biển, chúng ta thường thấy cảnh những con cá cùng loài tụ tập thành đàn, lúc bơi sang đông, lúc bơi sang tây, giống như một đội quân lớn chuyển động nhanh chóng, tạo nên cảnh tượng rất hùng vĩ.
Có người sẽ hỏi: nhiều loài động vật sống theo bầy trên đất liền thường có một con đầu đàn, dưới sự chỉ huy của nó, cả đàn giúp nhau bắt mồi hoặc phòng vệ hiệu quả hơn. Nhưng loài cá không có vua cá, vậy vì sao chúng lại từ bỏ cuộc sống tự do tự tại để di chuyển theo tập thể?
Khi nghiên cứu đàn cá trong đại dương, các nhà khoa học phát hiện cá bơi thành đàn thường có một quy luật: kích thước của chúng khá giống nhau, hàng trước và hàng sau xếp xen kẽ rất đều. Cách sắp xếp ấy có tác dụng gì?
Khi cá hàng trước bơi về phía trước, chúng kéo dòng nước phía sau chuyển động theo. Cá ở hàng sau đúng lúc nằm trong dòng nước ấy, thân được dòng nước đẩy về phía trước, vì thế chỉ cần tiêu hao rất ít năng lượng vẫn có thể giữ tốc độ tương tự cá hàng trước.
Theo quy luật đó, cá ở hàng thứ ba, hàng thứ tư... cũng có thể nhờ lực nước do cá phía trước tạo ra để bơi nhẹ nhàng hơn. Các nhà khoa học dự đoán rằng trong một đàn cá, khoảng một nửa số cá có thể bơi theo cách tiết kiệm sức này nhờ sự hỗ trợ của đồng loại.
Điều thú vị là trong quá trình bơi thành đàn, sau một thời gian nhất định, cá hàng trước và cá hàng sau còn tự động đổi vị trí để tất cả đều có cơ hội tiết kiệm sức.
Nhiều loài cá cần di chuyển đường dài qua lại, như cá hố, cá hoa vàng..., đều bơi thành đàn. Chúng chính là nhờ phương pháp tiết kiệm năng lượng khéo léo này để vượt qua những chặng đường dài liên tiếp.
