Sâu đậu tằm chui vào trong hạt đậu bằng cách nào?
Sâu đậu tằm là loài côn trùng gây hại chủ yếu cho cây đậu tằm. Trong kho lương thực, khi bóc vỏ ngoài của một hạt đậu tằm, đôi khi có thể thấy nhiều ấu trùng sâu đậu tằm đã đục nửa hạt thành những hốc tròn nhỏ, trong khi vỏ đậu bên ngoài vẫn nguyên vẹn.
Điều lạ là vỏ hạt đậu không hề xây xước, vậy sâu đậu tằm đã chui vào bên trong bằng cách nào?
Đây là một câu hỏi thú vị, nhưng nếu hiểu vòng đời của sâu đậu tằm thì sẽ thấy không khó giải thích.
Thực ra ấu trùng sâu đậu tằm đã chui vào hạt từ khi cây đậu còn đang nở hoa và mới hình thành hạt. Tháng 4 hằng năm là mùa đậu tằm nở hoa. Nếu quan sát kỹ ruộng đậu tằm vào thời điểm này, có thể thấy côn trùng trưởng thành của sâu đậu tằm bay qua bay lại, từng đôi đực cái giao phối với nhau. Sau khi giao phối, sâu đực chết rất nhanh, còn sâu cái đã “mang bầu” từ từ bò vào giữa cánh hoa, đưa vòi đẻ trứng ở phần đuôi vào chỗ nứt ở đầu nhụy cái và đẻ vào đó 2–6 trứng.
Trứng sâu đậu tằm nằm trong đầu nhụy cái. Sau khoảng một tuần, trứng nở thành ấu trùng. Vừa chui ra, ấu trùng men theo đầu nhụy di chuyển xuống dưới, chui vào bầu nhụy rồi tiếp tục chui vào noãn. Vì thế, sau khi hoa đậu tằm thụ phấn và noãn phát triển thành hạt, ấu trùng sâu đậu tằm đã nằm sẵn bên trong, rồi theo hạt đậu được thu hoạch vào kho.
Giai đoạn ấu trùng của sâu đậu tằm kéo dài khoảng 100 ngày. Trong thời gian đó, chúng liên tục đục nửa hạt đậu thành một hốc tròn.
Như vậy, tác hại của sâu đậu tằm bắt đầu ngay từ khi cây còn nở hoa ngoài ruộng, nhưng giai đoạn gây hại rõ nhất lại là sau khi đậu được đưa vào kho cất giữ.
Nắm được đặc tính này, người ta đã tìm ra một số cách tiêu diệt sâu đậu tằm. Cách phổ biến và hiệu quả là cho đậu vào rổ, ngâm trong nước sôi khoảng 30 giây, sau đó vớt ra cho vào nước lạnh rồi phơi khô. Phương pháp này vừa giết được ấu trùng, vừa không ảnh hưởng đến tỷ lệ nảy mầm của hạt giống.
