Mật ong được gây bằng cách nào?
Nhiều người biết mật ong là do ong thu thập chất ngọt trong hoa tạo thành, nhưng quá trình lấy mật và làm mật gian khổ, phức tạp đến mức nào thì không phải ai cũng hiểu rõ.
Mùa xuân và mùa hạ là lúc muôn hoa đua nở, nguồn mật dồi dào nhất. Khi đó, ong thợ bắt đầu bay đi lấy mật nhiều lần. Chúng đậu giữa bông hoa, thò chiếc “lưỡi” tinh xảo giống như ống hút, đầu lưỡi có phần như chiếc thìa nhỏ để múc mật. Khi lưỡi đưa ra kéo vào, chất ngọt ở đáy hoa theo lưỡi chảy vào dạ dày ong. Ong thợ hút hết bông này đến bông khác cho đến khi dạ dày đầy, bụng căng tròn mới dừng.
Trong điều kiện bình thường, mỗi ngày một con ong thợ phải bay ra ngoài lấy mật hơn 40 lần, mỗi lần hút khoảng 100 bông hoa, nhưng lượng mật hút được chỉ tạo thành khoảng 0,5 mg mật ong. Nếu muốn làm 1000 g mật ong, với khoảng cách giữa tổ ong và nguồn mật là 1500 m, ong gần như phải bay tổng cộng khoảng 120 nghìn km, tương đương bay quanh Trái Đất ba vòng.
Việc thu thập mật hoa đã vất vả, biến mật hoa thành mật ong cũng không hề đơn giản. Ban đầu, ong thợ nhả chất ngọt hút được vào các lỗ trống trong tổ. Đến tối, chúng lại điều chế phần mật trong dạ dày của chính mình, nhả ra rồi nuốt vào, lặp đi lặp lại từ 100 đến 240 lần, cuối cùng mới tạo thành mật ong thơm ngọt.
Người ta thường nói “luyện mãi thành thép”, còn mật ong thật sự là được luyện nhiều lần mà thành. Để làm mật nhanh khô, hàng trăm nghìn ong thợ còn phải quạt cánh không ngừng. Sau đó, chúng cất mật đã khô vào kho và dùng sáp ong đậy nắp lại để dành làm thức ăn mùa đông.
Ngoài việc chế biến mật ong, ong thợ còn thu thập phấn hoa mang về, trộn với một ít mật hoa và nước, vo thành viên phấn hoa để làm “lương thực phụ” cho đàn ong.
Ong làm mật không chỉ để chuẩn bị thức ăn cho chính mình, mà còn có vai trò lớn trong việc thụ phấn cho thực vật. Trong số các loài côn trùng truyền phấn cho cây ăn quả và hoa màu, ong là lực lượng chủ lực. Ví dụ, một con ong trong một lần bay có thể mang đến 48000 hạt phấn hoa cho cây dưa, trong khi một con kiến chỉ mang được 330 hạt. Nhờ ong thụ phấn, sản lượng cây ăn quả và hoa màu có thể tăng lên đáng kể.
