Tại sao nói cá heo là loài cá thông minh?

Tháng Mười năm 1987, khi cuộc chiến tranh Iran - Irắc đang diễn ra gay gắt, năm con cá heo mõm dài được một đơn vị hải quân Mỹ thả xuống eo biển Ormuz để tham gia nhiệm vụ gỡ mìn. Những con cá heo lớn thuộc loài Tursiops trucatus đã phát hiện được nhiều quả mìn. Chúng được huấn luyện để tìm các loại mìn mà phía Iran thả xuống nhằm cản trở hoạt động của tàu chở dầu ở vùng vịnh Persique.

Đây không phải lần đầu cá heo được sử dụng cho mục đích quân sự. Trong chiến tranh Việt Nam, “cá heo hàng hải” cũng từng được sử dụng. Tuy nhiên, các nhiệm vụ của chúng đều thuộc loại tối mật, nên người ta không thể biết chính xác chúng đã làm những việc gì.

Điều chắc chắn mà nhiều người đều biết là cá heo rất thông minh. Giống như loài dơi, chúng được trời phú cho khả năng định vị bằng sóng âm. Cá heo phát ra âm thanh; khi âm thanh gặp vật cản, nó phản hồi trở lại. Bộ não của cá heo tiếp nhận tín hiệu ấy và “vẽ” nên một bản đồ về môi trường xung quanh, đồng thời giúp chúng nhận biết cả sự chuyển động của đối tượng.

Để xác định khoảng cách, chẳng hạn trong nhiệm vụ tìm mìn ở eo biển Ormuz, người ta cho rằng cá heo sử dụng một cơ quan thu phát tín hiệu nằm ở đáy bộ não. Cơ quan này ghi nhận sóng âm phát đi rồi so sánh với sóng âm phản hồi.

Không chỉ vậy, cá heo còn phát ra nhiều kiểu âm thanh khác để trao đổi thông tin với nhau. Theo đánh giá của các chuyên gia, kho tín hiệu âm thanh của cá heo có thể lên đến khoảng 400 loại khác nhau.

Cá heo là loài vật rất thông minh. Chúng có thể bắt chước và hiểu được một số động tác của con người. Nhờ nhận biết đặc điểm và khả năng ấy, con người đã huấn luyện cá heo phục vụ nhiều mục đích khác nhau như nhiệm vụ quân sự, biểu diễn xiếc và nghiên cứu khoa học.