Tại sao cây thuốc lá ở tỉnh Vân Nam, Trung Quốc đặc biệt tốt?
Trung Quốc có nhiều nơi trồng cây thuốc lá, nhưng lá thuốc lá ở tỉnh Vân Nam được xem là tốt nhất. Trong 13 loại thuốc lá nổi tiếng được chọn trên toàn quốc, Vân Nam có tới 9 loại như Vân Yên, Hồng Tháp Sơn, Ngọc Khê… Thậm chí trong những loại thuốc lá có tiếng do các nhà máy ở tỉnh thành khác sản xuất, khoảng 30% nguyên liệu là lá thuốc lá chất lượng tốt do Vân Nam cung cấp. Vì sao lá thuốc lá Vân Nam lại đặc biệt tốt? Điều này phải xét đến đặc tính sinh trưởng của cây thuốc lá. Cây thuốc lá là loài thực vật ưa ấm, ưa sáng, nhiệt độ phù hợp nhất để sinh trưởng là 25 – 28°C. Tuy nhiên, từng loại sản phẩm lại có yêu cầu khác nhau. Ví dụ, với lá thuốc lá sấy, nhiệt độ bình quân trong ngày ở giai đoạn chín là 20 – 25°C thì thích hợp; với cây thuốc lá phơi khô, nhiệt độ bình quân 18°C và thời gian duy trì trên 90 ngày là tốt; còn cây thuốc lá hoa vàng lại chịu lạnh hơn. Cây thuốc lá thường được trồng vào tháng 5, đến giữa tháng 9 thì thu hoạch; trong giai đoạn này, thời gian được Mặt Trời chiếu khoảng 2.200 giờ. Nếu thời gian chiếu sáng đủ nhưng không quá mạnh, chất lượng lá sẽ tốt. Ngoài ra, nước cũng ảnh hưởng lớn đến chất lượng lá thuốc; trong thời kỳ sinh trưởng, lượng mưa bình quân hằng tháng khoảng 100 – 130 mm là thích hợp nhất.
Tỉnh Vân Nam nằm ở phía Tây Nam Trung Quốc, lần lượt chịu ảnh hưởng của khí hậu gió mùa Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, thuộc kiểu khí hậu gió mùa ẩm của địa hình cao nguyên nhiệt đới và á nhiệt đới. Nhiệt độ bình quân toàn tỉnh từ 4 – 24°C, phần lớn khoảng 15°C; lượng mưa bình quân khoảng 600 – 2.300 mm. Vân Nam cao hơn mực nước biển khoảng 2.000 m, nhiều núi cao trên 4.000 m, thậm chí còn cao hơn nữa. Do vĩ độ thấp, địa hình trong phạm vi ngắn lại cao thấp rõ rệt, khí hậu cũng biến đổi rất rõ. Người trồng thuốc lá có bốn câu: “Một núi chia bốn mùa, mười dặm khác trời mây, bốn mùa không lạnh nóng, không hạn chẳng thành năm”. Câu nói ấy đã khái quát điều kiện “khí hậu lập thể” mà thiên nhiên ưu đãi cho cây thuốc lá Vân Nam. Trong môi trường khí hậu ấm ẩm, người trồng có thể căn cứ vào từng loại sản phẩm thuốc lá để trồng trọt phù hợp, giúp cây phát huy tối đa chất lượng trong điều kiện nhiệt độ, ánh sáng và lượng nước thích hợp. Điều kiện trồng trọt như vậy ngay cả những tỉnh sản xuất thuốc lá như Hà Nam, Sơn Đông cũng khó sánh bằng.
Tất nhiên, sự sinh trưởng của cây thuốc lá còn chịu ảnh hưởng của phân bón và đất đai. Ví dụ, loại thuốc lá thơm thích hợp với đất cát, hàm lượng chất hữu cơ thấp, độ phì không cao, lớp đất mặt dày và có đá nhỏ; loại thuốc lá cháy lại thích đất tơi xốp, kết cấu tốt và có pha cát dính; còn loại khác thích sinh trưởng ở nơi đất phì nhiêu, chứa nhiều nitơ.
Bón phân cũng phải rất chú ý. Nếu đất thiếu nitơ, lá thuốc sẽ nhỏ, sau khi đốt lá mỏng và nhẹ; nhưng nếu đạm quá nhiều, khi hút sẽ có vị cay, lá có màu xanh vàng hoặc màu ghi, chất lượng thuốc giảm. Khi đất thiếu lân, cây thuốc sinh trưởng chậm, lá hẹp dài và có màu xanh tối, sau khi đốt không ánh lên; nếu bón quá nhiều lân, lá lại thô, ít dầu và dễ vụn. Phân kali nếu bón thích hợp thì khi hút có vị thơm và cháy tốt; ngược lại, lá sẽ thô, nhăn nheo và cháy kém.
