Chim Khách và Quạ
Chim Khách [1] đến đậu ở cổng một ngôi nhà và kêu lên mấy tiếng. Chủ nhà nghe thấy thì mừng rỡ bảo con:
– Này, Chim Khách kêu là nhà ta sắp có khách quý đấy! Con vào nhà lấy chút gì đem thưởng cho chim đi.
Người con vâng lời, vào nhà lấy một vốc thức ăn đem thưởng cho Chim Khách.
Đúng lúc đó, một chú Quạ [2] bay ngang qua. Thấy vậy, Quạ vội sà xuống, hỏi săn hỏi đón [3]:
– Anh Khách ơi! Vì sao người ta lại cho anh ăn nhiều món ngon như thế?
Chim Khách đáp:
– Có gì đâu, vừa rồi tôi báo tin mừng cho họ, nên họ thưởng cho tôi đấy!
Quạ càng ngạc nhiên, hỏi dồn:
– Được thưởng ư? Thế anh báo tin mừng cho họ bằng cách nào?
Chim Khách nói:
– Tôi chỉ việc đậu ở đầu nhà, đầu cổng hoặc trước sân, rồi kêu ba tiếng thật to, thế là họ tự hiểu.
Quạ bảo:
– Ồ, tôi tưởng khó khăn thế nào! Chứ đứng ở đầu nhà kêu ba tiếng thì tôi còn kêu to hơn anh nhiều.
Nói rồi, Quạ bay sang nhà bên cạnh, đậu ngay trên nóc nhà chính giữa, vươn cổ kêu ba tiếng thật lớn:
– Quạ…ạ! Quạ…ạ! Quạ…ạ!
Tiếng kêu vừa dứt, chủ nhà đã hô hoán [4]. Xóm giềng liền vác sào, nhặt đá, đuổi đánh túi bụi. Quạ phải đem hết sức bình sinh [5] bay vút lên cao, lao thẳng ra cánh đồng, suýt nữa thì chết [6].
Hôm sau, Quạ đến tìm Chim Khách, trách Chim Khách đã lừa mình.
Chim Khách bực mình nói:
– Tôi có xui anh làm như tôi đâu. Tôi kêu ba tiếng nhưng tiếng kêu của tôi trong trẻo, rảnh rang [7], người ta cho là báo tin vui, tin mừng. Còn loài các anh, mỗi khi có người chết hoặc có mồi béo bở thì kéo nhau kêu quang quác để kiếm chác, nên tiếng kêu của các anh bị xem là báo tin xấu, tin rủi [8]. Anh không tự hiểu mình nên mới chuốc vạ vào thân [9], sao lại còn đến trách tôi?
Chú giải
[1] Chim Khách: loài chim lông đen, đuôi dài. Dân gian thường cho rằng khi Chim Khách đến đậu ở nhà ai và kêu vài tiếng thì báo hiệu nhà ấy sắp có khách.
[2] Quạ: loài chim lông đen, mỏ dài, thường rỉa xác chết và bắt gà con.
[3] Hỏi săn hỏi đón: hỏi cho kỳ được.
[4] Hô hoán: kêu to để mọi người biết khi có việc nguy cấp.
[5] Đem hết sức bình sinh: đem hết sức lực của bản thân để chống đỡ hoặc làm một việc gì đó.
[6] Hút chết: suýt chết.
[7] Rảnh rang: thong thả, không vội vã.
[8] Rủi: không may, không lành, xấu.
[9] Chuốc vạ vào thân: tự rước tai họa vào mình.
