Con người vì sao biết xấu hổ?

Có một số người khi giao tiếp với người khác, đặc biệt là với người lạ, thầy giáo hoặc người lớn tuổi, thường cảm thấy xấu hổ và sợ hãi. Họ thường lắp bắp, nói nhỏ, thậm chí có lúc không nói ra lời. Tại sao lại như vậy?

Trước hết, đó là do nguyên nhân tâm lý. Người hay xấu hổ thường cảm thấy mình yếu đuối và rất tự ti. Trong đó, có người thiếu lòng tự tin, quá lo lắng rằng mình sẽ để lại ấn tượng không tốt cho người khác, luôn sợ người khác coi thường mình. Có người trong giao tiếp từng gặp trắc trở, từ đó trở nên thiếu mạnh dạn.

Thứ hai là nguyên nhân sinh lý. Phản ứng sinh lý khi xấu hổ hoàn toàn giống với trạng thái căng thẳng: tim đập nhanh, cơ bắp căng, hàm lượng các chất kích thích trong máu và trong não tăng cao. Lúc đó, nhịp tim rối loạn, mặt đỏ, tay run, thậm chí toát mồ hôi.

Thứ ba là nguyên nhân xã hội. Khi Lâm Đại Ngọc trong “Hồng Lâu mộng” vừa đến Giả phủ, nàng rất thẹn thùng, e ngại. Hình tượng này được cho là điển hình của nữ tính và nhận được sự đồng cảm của xã hội. Theo một điều tra ở Nhật Bản, đa số người được hỏi đều cho rằng phẩm chất nên có của nam giới là sự cương nghị, còn phẩm chất nên có của phụ nữ là sự dịu dàng, mà xấu hổ là một biểu hiện của điều đó.

Làm thế nào để khắc phục tâm lý xấu hổ? Thứ nhất, phải tăng cường lòng tự tin, khẳng định đầy đủ điểm mạnh của mình, phát huy sở trường và tránh chỗ yếu. Thứ hai, phải tranh thủ cơ hội tranh luận, từ dễ đến khó, để rèn luyện. Ví dụ, chủ động phát biểu trước nhiều người quen biết, sau đó mở rộng phạm vi và tăng dần độ khó. Cuối cùng, nên tiếp xúc nhiều với những người có tính cách cởi mở, lạc quan, nhiệt tình để hỗ trợ việc khắc phục tâm lý xấu hổ.