Tại sao dưới đáy biển sâu không có ánh sáng Mặt Trời vẫn có động vật sinh sống?

Chúng ta đều biết, động vật muốn sinh tồn thường phải trực tiếp hoặc gián tiếp dựa vào ánh sáng Mặt Trời. Cách đây không lâu, khi khảo sát bề mặt đáy biển, các nhà địa chất phát hiện tại nơi tiếp giáp với vỏ Trái Đất có những khe nứt làm lộ nham thạch nóng chảy. Nước biển ở đó từ 20°C có thể nóng tới 130°C, đồng thời còn phóng ra hợp chất lưu huỳnh có độc và mùi rất khó chịu. Chính tại những nơi nồng nặc mùi ấy, người ta lại phát hiện một nhóm động vật bí ẩn sống được mà không cần ánh sáng Mặt Trời.

Trong thế giới kì diệu dưới đáy biển sâu, bốn phía đều tối đen, ánh sáng Mặt Trời không thể chiếu tới. Những chất thải của sinh vật trên mặt biển cũng khó chìm đủ sâu xuống đáy để cung cấp “thức ăn” cho các loài động vật bí ẩn này. Vậy chúng dựa vào đâu để sống? Khả năng duy nhất là các vi khuẩn lưu huỳnh hình que đã sử dụng hợp chất sunfua hiđro, CO2 và O2 để biến đổi lẫn nhau, tạo thành chuỗi sinh vật bậc thấp duy trì sự tồn tại của nhiều loài. Những vi khuẩn lưu huỳnh này không dùng năng lượng ánh sáng Mặt Trời mà dùng nhiệt từ bên trong Trái Đất để tích trữ năng lượng hóa học trong hợp chất sunfua hiđro. Vì vậy, quá trình này được gọi là tổng hợp hóa học, hoàn toàn khác với quang hợp.

Về sau, đoàn khảo sát liên hợp của Pháp, Mĩ và Mêhicô đã phát hiện thêm một hệ sinh thái tổng hợp hóa học ở vùng duyên hải Mêhicô. Như vậy, dọc Thái Bình Dương đến vùng biển Mêhicô, con người đã tìm thấy những loài động vật thuộc hệ sinh thái tổng hợp hóa học, gồm sò huyết lớn, cua mang và các động vật dạng sợi nhỏ giống bồ công anh bám cố định. Ngoài ra còn có loài giun ống dài tới 3,7 m.

Những phát hiện mới này đã mở rộng đáng kể phạm vi tìm kiếm của khoa học. Qua phán đoán bước đầu, con người nhận thấy số lượng động vật sống không cần ánh sáng Mặt Trời có thể rất lớn, nhiều hơn động vật dưới đáy biển thông thường 300–500 lần và nhiều hơn khoảng 4 lần so với động vật ở tầng mặt nước.