Vì sao diễn viên xiếc có thể đỡ được chiếc vò từ trên rơi xuống?

Mọi người đều biết, một hòn đá nhỏ rơi từ trên cao xuống cũng có thể làm rách đầu. Vậy vì sao diễn viên xiếc có thể dùng đầu đỡ một chiếc vò từ trên cao rơi xuống mà vẫn không bị hề hấn gì?

Khi tiếp lấy một vật rơi từ trên cao, cơ thể không chỉ chịu trọng lượng của vật đó mà còn chịu thêm xung lực do chuyển động rơi gây ra. Độ lớn của xung lực không cố định; nó phụ thuộc vào trọng lượng của vật, tốc độ khi vật rơi tới và thời gian làm cho vật dừng lại. Vật càng nặng, tốc độ càng lớn và dừng càng đột ngột thì xung lực càng mạnh. Nếu có cách làm cho vật dừng lại từ từ, xung lực sẽ giảm đi đáng kể.

Bạn có thể thử với một xâu chìa khóa. Tung nó lên cao khoảng 3 - 5 m rồi xòe bàn tay giữ yên để hứng, lòng bàn tay sẽ thấy đau. Nhưng nếu khi chìa khóa sắp rơi tới, bàn tay cũng hạ xuống một đoạn theo chiều rơi, khiến nó dừng lại từ từ, cảm giác đau sẽ giảm nhiều. Cách thứ hai làm xung lực tác động lên tay nhỏ hơn hẳn. Đó gọi là tác dụng hoãn xung.

Trong tiết mục xiếc đỡ vò cũng vậy. Chiếc vò dùng để biểu diễn thường không nặng quá 10 kg. Nếu chỉ đội nó yên trên đầu thì nhiều người có thể làm được. Nhưng nếu tung vò lên cao rồi dùng đầu hứng khi nó rơi xuống, người bình thường rất khó chịu nổi.

Nếu quan sát kĩ, bạn sẽ thấy khi diễn viên xiếc đưa đầu ra đỡ vò, họ không đứng yên cứng nhắc, mà thường dang hai chân và hạ người ở tư thế vững trước. Khi chiếc vò vừa chạm vào đỉnh đầu, họ lập tức thụp xuống theo chiều rơi của vò. Cách này giống như hạ tay để hứng xâu chìa khóa, làm xung lực tác động lên đầu giảm đi nhiều. Nếu vò rơi từ độ cao khoảng 1 m và thời gian làm nó dừng lại kéo dài khoảng 2 giây, xung lực lên đầu có thể không quá 200 N. Người đã luyện tập lâu năm có thể chịu được lực như vậy.

Tuy nhiên, người bình thường chưa qua huấn luyện tuyệt đối không nên tự thử. Việc này rất nguy hiểm.