Đối đáp với vua

Đối đáp với vua – Kho truyện cổ tích | Đọc và nghe truyện cổ tích miễn phí

1. Một lần, vua Minh Mạng [1] từ kinh đô Huế ngự giá [3] ra Thăng Long (Hà Nội). Vua cho xa giá đến Hồ Tây ngắm cảnh. Xa giá [4] đi đến đâu, quân lính cũng thét đuổi mọi người, không cho ai lại gần.

2. Cao Bá Quát [2] khi ấy còn là một cậu bé, rất muốn nhìn rõ mặt vua. Cậu nảy ra một ý, liền cởi hết quần áo rồi nhảy xuống hồ tắm. Quân lính trông thấy thì hốt hoảng xúm lại bắt trói đứa trẻ táo tợn. Cậu bé không chịu, la hét, vùng vẫy, khiến cả khu hồ náo động. Thấy vậy, vua Minh Mạng truyền lệnh dẫn cậu đến để hỏi chuyện.

3. Cậu bé được đưa tới trước mặt nhà vua. Cậu tự xưng là học trò mới ở quê ra chơi nên không biết gì. Nghe nói cậu là học trò, vua ra lệnh cậu phải đối được một vế đối [5] thì mới được tha. Nhìn mặt hồ lúc ấy có đàn cá đang đuổi nhau, vua tức cảnh [6] đọc vế đối:

Nước trong leo lẻo cá đớp cá

Không cần nghĩ ngợi lâu, Cao Bá Quát lấy ngay cảnh mình đang bị trói để đối lại:

Trời nắng chang chang người trói người

4. Vế đối vừa cứng cỏi vừa rất chỉnh [7], bộc lộ sự nhanh trí và thông minh. Vua nguôi giận, truyền lệnh cởi trói và tha cho cậu bé.

Theo Quốc Chấn

Câu chuyện Đối đáp với vua
Nguồn: Tiếng Việt 3, tập 2, trang 49-50, NXB Giáo dục Việt Nam

Chú thích

[1] Minh Mạng (1791 – 1840): vua thứ hai của triều Nguyễn.

[2] Cao Bá Quát (1809 – 1855): nhà thơ nổi tiếng văn hay chữ tốt, có tài đối đáp.

[3] Ngự giá: (vua) ngồi xe hoặc ngồi kiệu đi các nơi.

[4] Xa giá: xe của vua.

[5] Đối: