Gia tài

Có một người đàn ông rất yêu mỹ thuật. Ông say mê đến mức gần như sống trọn đời vì niềm đam mê ấy. Sưu tập tranh là mục tiêu cả đời của ông. Ông làm việc chăm chỉ, dành dụm tiền để mua thêm các tác phẩm hội họa cho bộ sưu tập. Ông sở hữu rất nhiều tác phẩm của các họa sĩ nổi tiếng.
Người đàn ông này đã góa vợ. Ông chỉ có một người con trai. Ông truyền lại cho con niềm say mê sưu tầm tranh và rất tự hào khi người con cũng trở thành một nhà sưu tầm nổi tiếng như ông.
Một thời gian sau, đất nước xảy ra chiến tranh. Người con trai, cũng như bao thanh niên khác, lên đường tòng quân. Sau một thời gian, câu chuyện đau lòng xảy ra.
Một hôm, người cha nhận được lá thư thông báo rằng con trai ông mất tích khi đang làm nhiệm vụ. Ông đau khổ đến tột cùng. Thật khủng khiếp khi không thể biết điều gì đang xảy ra với con mình.
Vài tuần sau, ông nhận được một lá thư khác. Lá thư báo rằng con ông đã hy sinh khi làm nhiệm vụ. Ông gần như chết đi một nửa. Thật khó khăn để đọc tiếp, nhưng ông vẫn cố. Trong thư, người ta kể rằng con trai ông đã rút lui đến nơi an toàn. Nhưng khi thấy trên chiến trường vẫn còn đồng đội bị thương, anh đã quay lại đưa từng thương binh về. Đến khi đưa người cuối cùng gần tới khu vực an toàn, anh trúng đạn và hy sinh.
Một tháng sau, đến ngày Noel, người cha không muốn ra khỏi nhà. Ông không thể hình dung một mùa Noel thiếu con trai bên cạnh. Đang ở trong nhà, ông nghe tiếng chuông cửa. Trước cửa là một chàng trai tay cầm một bọc lớn.
Chàng trai nói: “Thưa bác, bác không biết cháu, nhưng cháu là người mà con bác đã cứu trước khi hy sinh. Cháu không giàu có nên không biết đem gì đến để đền đáp điều anh ấy đã làm cho cháu. Cháu được anh ấy kể rằng bác thích sưu tầm tranh, vì vậy dù cháu không phải họa sĩ, cháu cũng vẽ một bức chân dung con trai bác để tặng bác. Cháu mong bác nhận cho cháu.”
Người cha đem bức tranh vào nhà, mở ra. Ông tháo bức tranh giá trị nhất đang treo trên lò sưởi xuống, rồi treo bức chân dung người con lên thay. Nước mắt lưng tròng, ông nói với chàng trai: “Đây là bức tranh giá trị nhất mà ta có. Nó đáng giá hơn tất cả tranh trong căn nhà này.”
Chàng trai ở lại với người cha qua mùa Noel đó rồi hai người chia tay. Vài năm sau, người cha lâm bệnh nặng. Tin ông qua đời lan đi rất xa. Ai cũng muốn tham dự cuộc bán đấu giá những tác phẩm nghệ thuật mà ông đã sưu tầm. Cuối cùng, buổi bán đấu giá được công bố vào ngày Noel năm ấy. Các nhà sưu tầm và đại diện viện bảo tàng đều háo hức muốn mua những tác phẩm nổi tiếng. Tòa nhà bán đấu giá chật kín người. Người điều khiển đứng lên và nói: “Xin cảm ơn mọi người đã đến đông đủ. Bức tranh đầu tiên sẽ là bức chân dung này...”
Có người la lên: “Đó chỉ là chân dung con trai ông cụ thôi! Sao chúng ta không bỏ qua nó và bắt đầu bằng những bức tranh có giá trị thật sự?”
Người điều khiển đáp: “Chúng ta sẽ bắt đầu bằng bức này trước.”
Ông bắt đầu: “Ai sẽ mua với giá 100 đô la?”
Không ai trả lời, ông lại tiếp: “Ai sẽ mua với giá 50 đô la?”
Vẫn không ai trả lời, ông hỏi tiếp: “Có ai mua với giá 40 đô la không?”
Không ai muốn mua. Người điều khiển lại hỏi: “Không ai muốn trả giá cho bức tranh này sao?” Một người đàn ông già đứng lên: “Anh có thể bán với giá 10 đô la được không? Anh thấy đấy, 10 đô la là tất cả những gì tôi có. Tôi là hàng xóm của ông cụ và tôi biết cậu bé đó. Tôi đã thấy nó lớn lên và tôi thật sự yêu quý nó. Tôi rất muốn có bức tranh này. Anh có đồng ý không?”
Người điều khiển nói: “10 đô la lần thứ nhất, lần thứ hai, bán!”
Tiếng ồn ào vui mừng nổi lên. Mọi người nói với nhau: “Chúng ta có thể bắt đầu thật sự được rồi!”
Người điều khiển nói: “Xin cảm ơn mọi người đã đến. Thật vinh hạnh khi có mặt những vị khách quý ở đây. Buổi đấu giá của chúng ta sẽ dừng tại đây.”
Đám đông nổi giận: “Anh nói là hết đấu giá ư? Anh vẫn chưa đấu giá toàn bộ các tác phẩm nổi tiếng kia mà!” Người điều khiển nói: “Tôi xin lỗi, nhưng buổi bán đấu giá đã chấm dứt. Xin mọi người xem chúc thư của ông cụ: Người nào lấy bức chân dung con tôi sẽ được tất cả các bức tranh còn lại. Và đó là lời cuối cùng.”