Giấc ngủ "ngược" của dơi

Màn đêm buông xuống, trong các hang động cao ráo hay trên gác xép nhà kho, lũ dơi tấp nập bay ra bay vào. Chúng treo ngược mình, đầu chúc xuống, chỉ dùng vuốt của hai chi sau móc vào khe đá. Không ai làm khó chúng, vậy vì sao chúng lại phải ngủ trong tư thế có vẻ khổ sở như thế?

Thực ra, kiểu ngủ trái khoáy này rất phù hợp với cấu tạo cơ thể của dơi. Nếu bạn bắt một con dơi đặt xuống đất, sẽ thấy nó dùng vuốt của ngón thứ nhất ở chi trước và năm ngón ở chi sau để bò lê lết, cho đến khi trèo được lên một cây gỗ thẳng đứng hoặc vách tường, rồi từ đó mới bắt đầu bay tiếp. Nếu đặt dơi vào một chiếc sọt bằng dây thép, nó sẽ trèo quanh sọt giống như con khỉ. Khi lên đến đỉnh sọt, nó lại treo ngược mình ở đó.

Dơi là loài thú duy nhất biết bay thật sự, có màng cánh vừa to vừa rộng. Chân sau của chúng vừa ngắn, vừa nhỏ, lại nối liền với màng cánh. Vì vậy, khi rơi xuống đất, dơi chỉ còn cách nằm phủ phục, thân thể và cánh đều dán xuống mặt đất. Nó không thể đứng lên, không đi lại được, càng không thể giang rộng màng cánh để bay lên, đành lết chậm chạp từng bước nhỏ.

Chính vì thế, dơi thích hợp với việc trèo lên nơi cao rồi treo ngược mình. Khi gặp nguy hiểm, nó có thể kịp thời giang rộng hai màng cánh để bay lên, hoặc lợi dụng lúc rơi xuống để cất cánh thật nhanh.

Ngoài ra, khi gió rét đến, dơi cũng ngủ đông trong tư thế treo ngược. Như vậy, chúng giảm được sự tiếp xúc trực tiếp với trần hang lạnh giá. Một số con còn vùi đầu và thân vào trong màng cánh, kết hợp với lớp lông đệm mọc dày trên mình để ngăn cách với không khí lạnh bên ngoài.

Tập tính sống và bản năng phòng ngự này của dơi đều là kết quả của quá trình tiến hóa lâu dài.