Tại sao cần phải hạn chế số lượng xe gắn máy chạy xăng?

Xe gắn máy là một phương tiện giao thông kiểu mới được nhiều người hoan nghênh, vì nó dễ điều khiển, chạy linh hoạt, nhanh, nhỏ nhẹ, giá cả phải chăng và thích hợp với nhiều lứa tuổi khác nhau. Chỉ riêng ở thành phố Thượng Hải, từ năm 1991 đến năm 1996 đã có chừng 500.000 chiếc xe đăng ký lưu hành, trở thành một phương tiện giao thông quan trọng của nhân dân thành phố. Điều đó không những kích thích mạnh mẽ nhiều hãng sản xuất xe gắn máy trong và ngoài nước, mà ở một mức độ nhất định còn giải quyết được mâu thuẫn phát sinh do việc xây dựng cơ sở hạ tầng đô thị chưa đồng bộ và sự đi lại không thuận tiện của người dân.

Cùng với việc mở rộng đô thị, quãng đường và thời gian đi lại của người dân dài ra rất nhiều. Vì vậy, chọn xe gắn máy làm phương tiện đi lại đã trở thành một “bước đệm” trong quá trình nâng cấp giao thông cá nhân. Gọi là “bước đệm” vì bắt đầu từ năm 1996, xe gắn máy bị hạn chế nghiêm ngặt về số lượng. Tại sao vậy?

Bởi lẽ, cùng với sự thuận tiện khi đi lại, xe máy cũng khiến tình trạng giao thông đông đúc trên đường trở nên trầm trọng hơn, đồng thời làm việc quản lý giao thông khó khăn hơn. Xe máy tuy có động cơ nhưng dung tích xi lanh nhỏ và tốc độ chậm hơn ô tô, nên được quy định không được tranh phần đường của xe cơ giới. Nhưng tốc độ của xe lại nhanh hơn rất nhiều so với xe đạp thông thường, vì vậy xe gắn máy rất dễ vi phạm luật lệ giao thông, lái vào phần đường xe cơ giới, hoặc chạy luồn lách, phóng nhanh vượt ẩu trên phần đường xe đạp. Loại phương tiện giao thông “không nhanh, không chậm” này một khi chạy ra đường phố sẽ tạo nên hiện tượng hỗn loạn giao thông mới, khiến sự cố giao thông xảy ra thường xuyên.

Tuy nhiên, nguyên nhân chủ yếu hơn khiến xe gắn máy bị hạn chế là do kết cấu máy móc và phương thức đốt cháy nhiên liệu của nó có nhiều bất cập, gây ô nhiễm khí thải và ô nhiễm tiếng ồn hết sức nghiêm trọng. Theo điều tra, trong lượng khí thải của xe gắn máy, carbon monoxide nhiều gấp 3,3 lần, còn các hợp chất hydrocarbon gấp 8 lần so với ô tô. Trong khí thải thoát ra phía sau xe có nhiều vật chất có hại, thường là những hạt rất nhỏ dưới 2 micromet. Con người có thể dễ dàng hít trực tiếp vào phổi, gây nguy cơ ung thư. Mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm do xe gắn máy còn ở chỗ đây là nguồn ô nhiễm cỡ nhỏ, gần gũi với người đi đường và khu sinh hoạt, khiến con người khó tránh khỏi. Đặc biệt, các chất ô nhiễm đó bay lơ lửng ở độ cao gần mặt đất, trẻ con càng bị ảnh hưởng trực tiếp hơn.

Ô nhiễm tiếng ồn khi khởi động và khi xe chạy cũng rất nghiêm trọng. Nó không những ảnh hưởng lâu dài đến thính giác của người đi xe và người đi đường, mà còn đưa sự nguy hại đó vào tận từng ngõ phố, từng khu dân cư, khiến người ta cảm thấy ồn ào, không yên.

Trước vấn đề ô nhiễm của xe máy chạy xăng đối với đô thị, xuất phát từ trách nhiệm đối với sức khỏe nhân dân, việc hạn chế số lượng xe gắn máy chạy xăng rõ ràng là một biện pháp có tầm nhìn xa.