Hệ Mặt trời lớn như thế nào?

Có lẽ bạn đã từng ngắm cảnh Mặt trời mọc. Khi đón tia nắng đầu tiên lúc bình minh, chắc bạn biết rằng ánh sáng ấy phải mất 8 phút 20 giây mới đi từ Mặt trời đến Trái đất của chúng ta. Bạn có thể tưởng tượng Mặt trời cách chúng ta bao xa không? Nên biết rằng mỗi giây, tia sáng có thể đi được 300.000 km, tức chỉ mất 1/7 giây để chạy quanh xích đạo Trái đất một vòng. Khoảng cách trung bình từ Trái đất đến Mặt trời là 150 triệu km, gọi là 1 đơn vị thiên văn.

Nhưng xét theo khoảng cách gần xa, Trái đất chỉ là hành tinh thứ ba của Mặt trời. Ngôi sao xa Mặt trời nhất trong 9 hành tinh của hệ Mặt trời là sao Diêm Vương. Khoảng cách trung bình của nó tới Mặt trời gấp khoảng 40 lần khoảng cách từ Trái đất đến Mặt trời. Vì thế, ánh sáng đi từ quỹ đạo Trái đất đến quỹ đạo sao Diêm Vương cần mất khoảng một ngày từ sáng đến tối. Phạm vi này đã đủ lớn chưa? Thực ra, quỹ đạo của sao Diêm Vương vẫn chưa thể coi là biên giới của hệ Mặt trời. Trong hệ Mặt trời, ngoài các hành tinh còn có một số thiên thể khi rời xa Mặt trời thường vượt qua quỹ đạo sao Diêm Vương, đó chính là sao chổi. Quỹ đạo của một số sao chổi có hình dạng rất kỳ lạ; phải qua vài trăm năm, vài nghìn năm, thậm chí lâu hơn nữa chúng mới quay lại một lần. Như vậy, khoảng cách xa nhất của chúng với Mặt trời có thể vượt quá vài trăm tỷ kilômét.

Những năm 50 của thế kỷ XX, nhà thiên văn học người Hà Lan Oort cho rằng ở vùng ngoài hệ Mặt trời, nơi cách Mặt trời khoảng 150.000 đơn vị thiên văn, có một cấu trúc tầng tương đối cân bằng, bên trong chứa lượng lớn sao chổi nguyên thủy. Tầng này được gọi là “Đám mây Oort”. Rốt cuộc có thật sự tồn tại “Đám mây Oort” hay không? Điều này vẫn cần các nhà thiên văn học nghiên cứu thêm. Nhưng ngay cả nếu lấy phạm vi của “Đám mây Oort” làm kích thước của hệ Mặt trời, thì toàn bộ hệ Mặt trời so với hệ Ngân Hà mà chúng ta đang sống cũng chỉ như một hạt cát trong đại dương. Còn dải Ngân Hà trong vũ trụ bao la cũng chỉ được coi là một hòn đảo nhỏ giữa biển lớn mà thôi.