Vì sao đêm đến hoa huệ mới toả hương ngào ngạt?

Tục ngữ có câu “hoa không phơi nắng không thơm”, bởi khi ánh nắng chiếu xuống, nhiệt độ tăng lên, làm dầu thơm trong cánh hoa thoát ra nhiều hơn. Nhưng ban đêm làm gì có nắng, vậy mà hoa huệ lại tỏa hương mạnh hơn cả ban ngày. Vì sao vậy?

So với các loài hoa nở ban ngày, hoa huệ có cấu tạo cánh khá đặc biệt. Mỗi khi độ ẩm không khí cao, các khí khổng, tức lỗ trao đổi khí trên cánh hoa, tự động mở rộng để dầu thơm thoát ra ngoài. Ban đêm tuy không có nắng, nhưng độ ẩm không khí lại cao hơn ban ngày, nên các khí khổng mở to và mùi thơm dễ thoát ra hơn. Vì vậy, ban ngày hoa huệ chỉ thoang thoảng, còn ban đêm lại thơm ngào ngạt.

Cũng vì hoa huệ tỏa hương theo độ ẩm, nếu chú ý bạn sẽ thấy không chỉ ban đêm, mà ngay cả ban ngày, vào những hôm trời mưa, độ ẩm không khí cao, hoa huệ cũng thơm hơn ngày nắng. Vì lẽ đó, hoa huệ còn có tên là dạ lai hương, nghĩa là thơm ban đêm, hoặc vũ lai hương, nghĩa là thơm lúc mưa.

Mặt khác, hoa huệ thơm về đêm cũng vì một lý do rất đơn giản: đa số các giống huệ đều nở về đêm. Tập tính này của hoa huệ có lẽ đã hình thành qua nhiều thế hệ tiến hóa. Bình thường, hoa tỏa mùi thơm để mời côn trùng đến thụ phấn, duy trì nòi giống. Đa số hoa thụ phấn nhờ các loài côn trùng hoạt động vào ban ngày, vì vậy chúng nở ban ngày để quyến rũ ong bướm. Tuy nhiên, hoa huệ thụ phấn nhờ bướm đêm, nên nó phải chuyển thời điểm nở sang ban đêm để chiều lòng “khách”.