Vì sao trên máy bay cần lắp đặt đèn xanh đèn đỏ?

Ở những ngã tư giao thông tấp nập, người ta luôn đặt các cột đèn xanh, đèn đỏ rất nổi bật. Xe cộ và người đi đường đều phải tuân thủ quy tắc “đèn đỏ dừng, đèn xanh đi” để tránh hỗn loạn và tai nạn giao thông. Điều thú vị là trên máy bay cũng có đèn xanh, đèn đỏ. Vì sao vậy? Vào những đêm trời trong, cùng với âm thanh vọng đến, chúng ta có thể nhìn thấy ở chân trời những đèn đỏ, xanh, trắng chậm rãi bay qua. Đó là đèn hàng không trên máy bay, có tác dụng tương tự như tín hiệu giao thông, giúp tránh tai nạn trong không gian.
Tuy bầu trời vô cùng rộng lớn, nhưng máy bay hiện đại bay rất nhanh, vì vậy vẫn có nguy cơ va chạm. Để tránh tai nạn trên không, ngoài việc máy bay dân dụng phải bay theo các tuyến hàng không đã quy định, phi công còn phải liên tục quan sát tình hình trước, sau, trái và phải. Để tiện cho phi công nhận biết xung quanh có máy bay khác hay không, đồng thời xác định quan hệ vị trí giữa máy bay khác với máy bay của mình, khi bay ban đêm, máy bay phải bật ba đèn hàng không: một đèn ở cánh trái, một đèn ở cánh phải và một đèn ở phần đuôi. Nhìn từ vị trí của phi công, đèn đỏ luôn đặt ở đầu cánh trái, đèn xanh ở đầu cánh phải, còn đèn trắng ở đuôi máy bay. Ba đèn này có thể sáng liên tục hoặc nhấp nháy.
Khi máy bay bay buổi tối và bật đèn hàng không, việc quan sát của phi công thuận lợi hơn. Nếu phi công nhìn thấy một máy bay ở cùng độ cao với mình mà chỉ thấy hai đèn xanh và đỏ, điều đó chứng tỏ đối phương đang bay đối diện, có nguy cơ va chạm, cần có biện pháp tránh. Nếu chỉ nhìn thấy một đèn thì đối phương đang ở bên trái hoặc bên phải. Nếu đồng thời nhìn thấy cả ba đèn thì đối phương đang bay phía trên hoặc phía dưới. Hai tình huống sau thường ít nguy hiểm hơn.
Dĩ nhiên, với tốc độ rất nhanh của máy bay hiện đại, chỉ dựa vào đèn tín hiệu là chưa đủ. Nếu gặp thời tiết xấu, nhiều mây hoặc sương mù thì phải làm thế nào? Hiện nay đã có thiết bị gọi là “thiết bị chỉ thị tiếp cận máy bay”, giúp phi công phát hiện máy bay ở gần mình. Thiết bị này có đèn chỉ thị, đồng thời rađa trên máy bay liên tục phát sóng vô tuyến ra xung quanh. Khi có máy bay khác bay gần, sóng rađa phản xạ trở lại làm đèn chỉ thị sáng lên. Từ các đèn chỉ thị khác nhau, phi công có thể biết hướng bay và khoảng cách tương đối của chiếc máy bay đang đến gần, từ đó đưa ra biện pháp xử lý phù hợp.