So sánh máy bay hai động cơ với máy bay bốn động cơ có những đặc điểm gì?

Bạn đã từng nghe nói về máy bay hai động cơ và máy bay bốn động cơ chưa? Thực ra, máy bay hai động cơ là loại máy bay lắp hai động cơ, còn máy bay bốn động cơ là loại máy bay lắp bốn động cơ. Máy bay bốn động cơ hiện đang được sử dụng có Boeing 707, 747-400, Airbus A340, MD-12...; máy bay hai động cơ hiện đang được sử dụng có Boeing 757, 767, 777 và Airbus A300, A310, A320, A330... Nếu so sánh, máy bay hai động cơ được dùng phổ biến hơn máy bay bốn động cơ.

Ưu điểm chủ yếu của máy bay bốn động cơ là có thể thích ứng với yêu cầu của mọi tuyến hàng không, không chịu hạn chế bởi các khu vực hải dương và khu vực sa mạc rộng lớn. Nhưng máy bay bốn động cơ có giá thành chế tạo cao, giá đắt; một chiếc Boeing 747-400 loại chở khách có giá tới 150 triệu đô la Mỹ. Trong khi đó, phạm vi thích ứng với mọi tuyến hàng không của máy bay hai động cơ chịu một số hạn chế nhất định, song giá thành chế tạo lại thấp hơn.

Khi máy bay hai động cơ đang bay, nếu một động cơ gặp sự cố phải ngừng hoạt động, máy bay hành khách vẫn có thể tiếp tục bay nhờ động cơ còn lại. Nhưng lúc này, động lực bay, điện và khí nén vốn do hai động cơ cung cấp chỉ còn do một động cơ đảm nhiệm. Trong tình huống này, máy bay phải lắp thêm động lực phụ trợ để khởi động, cung cấp điện và khí. Nếu đang tiếp tục bay mà động cơ kia lại bị cháy, máy bay sẽ mất toàn bộ động lực và rơi vào tình huống nguy hiểm. Vì thế, xuất phát từ yêu cầu bảo đảm an toàn bay, rất nhiều nước đã đề ra những hạn chế nghiêm ngặt đối với tuyến hàng không của máy bay hai động cơ. Chẳng hạn, quy định tuyến hàng không của máy bay hai động cơ phải bảo đảm bất cứ điểm bay nào trên tuyến cũng cách sân bay lân cận không quá 60 phút hành trình bay khi máy bay ấy bay bằng một động cơ; nếu không thì không cho bay. Đó gọi là hạn chế 60 phút. Căn cứ theo quy định này cùng tình trạng phân bố các sân bay trên thế giới hiện nay, máy bay hai động cơ không được bay vượt đại dương, cũng không được bay qua các vùng hoang mạc rộng lớn. Ví dụ, trên tuyến hàng không vượt qua hoang mạc Tây Á tới châu Âu của Trung Quốc, loại Boeing 707 lắp bốn động cơ có thể bay, nhưng các loại Boeing 757, 767 đời mới lại không được bay vì là máy bay hai động cơ. Rất nhiều tuyến hàng không cho phép máy bay hai động cơ bay đều bị hạn chế trong phạm vi giới hạn của những bờ biển liền kề.

Thực ra, hạn chế 60 phút được đề ra cho tình trạng bay của các máy bay hành khách hai động cơ dùng động cơ piston. Mấy chục năm gần đây, kỹ thuật hàng không đã có sự phát triển đột phá, động cơ máy bay cùng các tính năng khác thay đổi vượt bậc, nhất là độ tin cậy trong vận hành của động cơ đã được nâng cao rất nhiều. Vì thế, hạn chế 60 phút dần được nới rộng. Các máy bay hai động cơ sau khi đã qua kiểm định hợp chuẩn có thể kéo dài thời gian bay từ bất cứ điểm nào trên tuyến đến sân bay sẽ hạ cánh từ 60 phút lên 120 phút. Thực tiễn cho thấy, việc kéo dài thời gian hạn chế cho máy bay hai động cơ là tương đối đáng tin cậy. Theo thống kê của 12 công ty hàng không trong thời gian nửa năm, khi sử dụng Boeing 767 hai động cơ kéo dài hành trình bay tới 120 phút, trong 13.000 lần lên xuống xuất hiện 25 lần một động cơ dừng trong không trung. Trong số 25 lần ấy, máy bay đáp được xuống sân bay sẽ hạ cánh 21 lần, đáp tới đích đến 4 lần, tỷ lệ thành công đáp tới đích đến là 99,838%. Còn với Boeing 747 có bốn động cơ thì tỷ lệ thành công đáp tới đích đến là 99,222%. Xét thấy biểu hiện tốt của máy bay hai động cơ, hạn chế 120 phút mà nó đã trải qua lại được nới thêm thành hạn chế 180 phút.

Máy bay Boeing 777 là một loại máy bay chở khách đời mới được nghiên cứu chế tạo thành công vào những năm 90 của thế kỷ XX. Nó không chỉ là máy bay hai động cơ phản lực, mà động cơ của nó còn có sức đẩy lớn nhất tính cho đến nay. Khi đưa vào vận hành, Boeing 777 đã đạt chuẩn máy bay hành khách hai động cơ kéo dài hành trình bay 180 phút. Điều đó cũng có nghĩa là loại máy bay hai động cơ này đã có thể bay trên bất cứ tuyến bay nào, kể cả các tuyến bay vượt đại dương và vượt châu lục. Không chỉ vậy, cả giá thành chế tạo, mức tiêu hao nhiên liệu và tiếng ồn của Boeing 777 đều thấp hơn so với các loại máy bay bốn động cơ nói chung.