Vì sao khi người mệt mỏi lại hay ngáp dài?

Khi con người mệt mỏi, thiếu ngủ, tinh thần buồn tẻ, không còn hứng thú với mọi việc xung quanh, hoặc khi trong người sợ rét, ta thường hay ngáp dài.

Ngáp là một dấu hiệu của mệt mỏi. Giống như khi cơ thể thiếu nước thì phải uống nước, dạ dày trống rỗng thì phải ăn cơm, ngáp cũng là một hoạt động phản xạ vốn có của cơ thể. Nó có ý nghĩa nhất định trong việc bảo vệ cơ thể. Ví dụ, khi cơ thể đã mệt mà vẫn phải làm việc hay học tập đến khuya, miệng sẽ ngáp liên tục như một lời thúc giục ta nên đi nghỉ.

Ngáp cũng có tác dụng điều tiết nhẹ đối với sự mệt mỏi. Khi ngáp, hai mắt khép lại, miệng mở to để thở; các cơ ở chân tay, mặt, cổ, lưỡi và yết hầu co lại, khiến đại não đang hưng phấn tạm thời giảm hoạt động. Hơi thở sâu hơn, hoạt động cơ bắp toàn thân tạm chùng xuống, cảm giác của cơ thể đối với kích thích xung quanh giảm thấp. Chính trong khoảnh khắc đó, ta được nghỉ ngơi tạm thời.

Buổi sáng khi mới ngủ dậy, do hoạt động của đại não chuyển từ trạng thái ức chế sang hưng phấn, cơ bắp còn chùng, toàn thân uể oải và cơ thể vẫn có cảm giác mệt, ta cũng thường ngáp. Đặc biệt, nếu ngủ chưa đủ thì càng dễ ngáp hơn.

Người có tinh thần phấn chấn, sức lực dồi dào, sinh hoạt có quy luật, thường xuyên luyện tập và sống năng động thì thường ít ngáp. Ngược lại, người thể chất hư yếu, thiếu ngủ, tinh thần uể oải, sinh hoạt không có quy luật, ít vận động hoặc thiếu hứng thú với công việc thường hay ngáp nhiều hơn.

Khi ngáp, năng lực phản ứng của cơ thể trở nên kém hơn, hiệu quả làm việc hay học tập không cao. Lúc đó, có thể ra ngoài trời hoạt động một chút, hít thở không khí trong lành hoặc làm vài động tác lao động nhẹ. Nếu quá buồn ngủ thì nên đi ngủ.