Tại sao trong xã hội phong kiến, ngôi vua chỉ truyền cho con trai?

Trong lịch sử Trung Quốc cũng như nhiều nước khác, ngôi vị đế vương nói chung thường do con trai trưởng kế thừa. Ngay cả trong các gia đình thường dân, nam giới cũng thường làm gia trưởng và người bố luôn giữ địa vị chủ đạo trong gia đình. Thật ra, trong lịch sử nhân loại thời thượng cổ từng có một giai đoạn rất dài mà nữ giới giữ địa vị chủ chốt trong xã hội. Đó là thời kỳ xã hội mẫu hệ. Khi ấy, nhân loại chỉ biết có mẹ mà không biết có bố, huyết thống cũng chỉ tính theo hệ mẹ, thậm chí tài sản cũng được kế thừa theo mẹ.

Do phương thức sinh hoạt của con người thời bấy giờ còn rất lạc hậu, đời sống chủ yếu dựa vào hái lượm và nông nghiệp nguyên thủy, mà phần lớn các công việc này do phụ nữ đảm nhận. Ngay cả việc chế biến thực phẩm và công việc trong nhà cũng đều do phụ nữ gánh vác. Vì vậy, phụ nữ giữ một địa vị hết sức quan trọng trong đời sống xã hội thời ấy.

Đến giai đoạn cuối của xã hội nguyên thủy, loài người bước vào thời kỳ đồ sắt, sức sản xuất phát triển hơn rất nhiều. Con người lúc này không chỉ còn dựa vào hái lượm và nông nghiệp nguyên thủy nữa, mà phần quan trọng hơn là săn bắn, chăn nuôi gia súc và nông nghiệp cày cấy. Những công việc này đòi hỏi dũng khí và sức khỏe của nam giới. Năng lực cơ thể của phụ nữ rõ ràng khó sánh với nam giới, vì thế nam giới dần dần chiếm vị trí của phụ nữ trong đời sống xã hội, và nhân loại bước vào thời kỳ xã hội thị tộc phụ hệ.

Từ đó, địa vị chi phối của nam giới trong xã hội kéo dài mãi. Người ta chỉ còn biết huyết thống phụ hệ, xác định một người thuộc dân tộc nào, vương triều nào, gia tộc nào theo dòng cha. Con cái mang họ bố, còn con cháu do phụ nữ truyền lại thì được gọi là “bàng chi”, “bàng hệ”. Ảnh hưởng này tiếp tục lưu truyền cho tới xã hội có giai cấp.

Theo đà tiến bộ của nền văn minh nhân loại, sự khác biệt về địa vị giữa nam và nữ ngày càng thu hẹp. Ngày nay, ở một số gia đình đã xuất hiện những người con trai, con gái lấy họ theo mẹ hoặc mang cả hai họ cha và mẹ.