Người tuyết Himalaya
Từ miền Đông khu vực biên giới Ấn Độ, Miến Điện, đến miền Tây giáp Tân Cương, rồi phía Bắc giữa Tây Tạng và cao nguyên Pamir, nhiều câu chuyện truyền miệng về “người tuyết” đã từng xuất hiện. Trong đó, khu vực phía Nam dãy Himalaya là nơi có nhiều lời kể nhất. Cuối thế kỷ XVIII, Bắc Kinh từng xuất bản một cuốn sách mang tên “Từ điển giải phẫu học khi chẩn đoán các bệnh khác nhau”, trong đó có đoạn mô tả hình ảnh “người tuyết” ở dãy Himalaya.
Theo lời nhiều nhân chứng, “người tuyết” có thân hình rất lớn: cao từ 1,4 đến 4 m, trung bình khoảng 2 m; tóc dài ngang mắt; mặt không có lông, trông giống mặt vượn người; toàn thân có màu nâu đỏ, nâu đen hoặc đen tuyền. Nó có vai rộng, lưng cong, cánh tay rất dài, nhìn bên ngoài có thể giống một con người. Nó thường đi bằng hai chân, đôi khi để lại nhiều dấu chân trên tuyết. Khi đi, trọng tâm cơ thể hơi đổ về phía trước, nhưng đôi lúc nó cũng di chuyển bằng bốn chân. Con cái được kể là có vú dài chúc xuống đất và có mùi hôi rất khó chịu.
Năm 1959, Trung Quốc tiến hành khảo sát vùng cao nguyên Chomolungma, trong đó có cả việc tìm hiểu về “người tuyết”.
Ngày 17/5 cùng năm, đội khảo sát đi vào thung lũng nước lớn nhất trong rặng núi Chomolungma và nghe một vị Lạt Ma kể lại chuyện từng gặp “người tuyết”.
Người tuyết trông như thế nào? Vị Lạt Ma nói rằng vào năm 1958, khoảng hơn 9 giờ tối, khi thầy từ trong chùa đi ra, nhờ ánh trăng, thầy nhìn thấy một người tuyết đang đi về phía thượng nguồn. Toàn thân nó phủ đầy lông, cao lớn hơn người thường rất nhiều và có dáng đi thẳng.
Sáng sớm ngày 18/6, đoàn khảo sát cũng tìm thấy rất nhiều dấu chân người tuyết bên ngoài túp lều nơi họ đang ở. Khi ấy, họ ở độ cao khoảng 6.000 m so với mực nước biển, toàn bộ mặt đất đều phủ tuyết nên dấu chân hiện lên rất rõ. Họ đem giày leo núi ra so sánh và nhận thấy kích cỡ dấu chân trên tuyết tương đương với giày leo núi, qua đó có thể thấy dấu chân người tuyết lớn đến mức nào. Những dấu chân ấy biến mất cách đó 30 m trên lớp sỏi nhỏ.
Ngay hôm đó, đoàn khảo sát tiếp tục lên đường đến thôn Long Đốc. Người dân trong thôn cũng cho biết họ từng phát hiện một số dấu vết hoạt động của người tuyết. Đến ngày 24/6, có người báo rằng trong thung lũng hồ Kama có một con trâu bị người tuyết đánh chết. Các nhà khảo sát lập tức đến hiện trường; một người dân địa phương đưa cho họ một sợi lông màu nâu dài 15,6 cm và họ cũng tìm được xác con bò. Khi mang sợi lông này về Bắc Kinh kiểm nghiệm, các thành viên phát hiện nó hoàn toàn khác với lông trâu bò, tinh tinh, gấu nâu hay loài vượn ở vùng Hằng Hà.
Cũng với mục đích truy tìm dấu vết người tuyết, một nhà leo núi người Anh đã trải qua nhiều gian nan và cuối cùng, vào năm 1951, chụp được ảnh dấu chân người tuyết ở phía Nam núi Long Băng thuộc rặng Cao Li Tam Khắc. Đồng thời, anh còn phát hiện hai mảnh da đầu được cho là của người tuyết. Chuyên gia về động vật linh trưởng Ausman Hill khẳng định phần da đầu này rất giống đặc điểm của loài vượn. Tuy nhiên, cũng có người hoài nghi về tính trung thực trong nhận định của ông.
Cuối năm 1972, một nhà động vật học người Mỹ dẫn đầu đoàn khảo sát đến Nepal. Trong một đêm gió tuyết, có người tuyết đi qua lại trước hai túp lều của họ. Đáng tiếc, họ không phát hiện ngay lúc đó; đến sáng hôm sau, họ mới nhìn thấy những dấu chân người tuyết in rất rõ trên mặt tuyết. Họ ghi hình lại rồi đem so sánh với bức ảnh chụp năm 1951 của nhà leo núi người Anh, kết quả cho thấy hai dấu vết rất giống nhau.
Tuy vậy, cho đến nay vẫn chưa có chứng cứ xác thực chứng minh sự tồn tại của người tuyết.
