Vì sao nồi áp suất có thể nấu chín thịt trong một thời gian ngắn?

Ngày nay, nhiều gia đình sử dụng nồi áp suất để nấu ăn. Ta đều biết thịt bò khá khó nhừ: nếu nấu bằng nồi thường có thể mất 2 đến 3 tiếng, còn dùng nồi áp suất thì chỉ khoảng 30 đến 40 phút là thịt đã chín mềm.

Nồi áp suất đúng như tên gọi của nó. Vì nồi được đậy kín, khi đun nóng, bên trong sẽ tạo ra áp suất lớn, nhờ vậy thức ăn chín nhanh hơn.

Ở điều kiện bình thường, khi nước đã sôi, nếu tiếp tục cung cấp nhiệt thì nhiệt độ nước cũng không tăng vượt quá 100°C. Nếu có cách làm cho nước đạt nhiệt độ cao hơn 100°C, thời gian nấu chắc chắn sẽ được rút ngắn.

Trong môi trường áp suất khí quyển tiêu chuẩn, các phân tử nước ở 100°C có đủ năng lượng để thoát khỏi sự ràng buộc của chất lỏng và biến thành hơi nước. Nhưng nếu áp suất xung quanh tăng lên, các phân tử nước cần nhiều năng lượng hơn mới có thể thoát ra thành hơi. Năng lượng ấy phụ thuộc vào nhiệt độ, vì nhiệt độ càng cao thì nhiệt lượng trong phân tử nước càng lớn.

Nồi áp suất có kết cấu kín. Khi nước trong nồi đạt đến điểm sôi, hơi nước không thoát ngay ra ngoài mà tích tụ dần, làm áp suất trong nồi tăng lên. Khi áp suất tăng, điểm sôi của nước cũng tăng theo, nước tiếp tục hấp thu nhiệt và duy trì trạng thái sôi ở nhiệt độ cao hơn. Nhiệt độ trong nồi áp suất có thể đạt khoảng 120°C, nên thức ăn dễ chín và thời gian nấu giảm đi rất nhiều.

Để tránh nổ do áp suất quá lớn, nồi áp suất thường có van an toàn. Khi áp lực vượt mức cho phép, một phần hơi nước sẽ thoát ra qua van, giúp nồi duy trì áp suất ổn định. Khi dùng nồi áp suất, không nên cho thức ăn quá đầy và cũng không nên nấu cháo bằng nồi áp suất, vì cháo dễ làm tắc van an toàn, khiến hơi nước tích tụ quá nhiều và gây nguy hiểm.