Vì sao sau khi thuộc da, da trở nên mềm và bền?

Da thuộc là sản phẩm thu được sau khi xử lý, tức thuộc da, từ da động vật như trâu, bò, dê hoặc lợn. Da sống chứa nhiều loại protein; nếu không được xử lý, các protein này rất dễ biến đổi, phân hủy và làm da nhanh hỏng. Khi được đưa vào nhà máy thuộc da, tấm da sống thay đổi hẳn về hình dáng và tính chất, trở thành vật liệu có thể dùng để may áo da, găng tay da, vừa đẹp, vừa mềm, vừa bền nên được nhiều người ưa chuộng.

Vậy vì sao sau khi trải qua kỹ thuật thuộc da, da lại trở nên mềm mại, bền chắc và đẹp hơn?

Thuộc da thực chất là quá trình gia công hóa học kết hợp với xử lý vật lý bằng một loại chất thuộc da đã được lựa chọn. Trong quá trình này, chất thuộc da thấm sâu vào bên trong tấm da, làm các protein biến đổi một cách có hệ thống. Chúng tạo ra hàng loạt phản ứng khiến các phân tử protein hình thành những liên kết nối tiếp nhau, từ đó làm thay đổi tính chất của da thuộc.

Chất thuộc da có thể có nguồn gốc thực vật, khoáng vật hoặc dầu béo. Khi uống chè hay ăn hồng, ta thường cảm thấy vị chát; đó là do trong lá chè và quả hồng có chứa tanin, còn gọi là axit tanic. Trong tự nhiên, phần lớn lá cây, rễ cây và vỏ cây đều có axit tanic. Từ rất sớm, con người đã biết dùng vỏ một số loài cây để làm thuốc thuộc da. Mỗi loại thuốc thuộc da lại cho hiệu quả khác nhau. Thuốc thuộc da có nguồn gốc khoáng vật giúp da mịn mặt, màu nhạt, bền nhiệt và bền ẩm. Thuốc thuộc da có nguồn gốc thực vật làm da có màu đẹp, mềm, dai và bền. Còn thuốc thuộc da có nguồn gốc dầu mỡ động vật khiến da đặc biệt mềm, đồng thời có khả năng hút ẩm và giữ ẩm tốt.

Ngày nay, tại các xưởng sản xuất thuốc thuộc da và nhà máy thuộc da, người ta thường chọn loại thuốc thuộc da cùng quy trình xử lý phù hợp. Trước khi bước vào công đoạn thuộc, tấm da phải được ngâm tẩm, lạng mỡ, nhổ lông, rửa sạch, rồi ngâm axit hoặc diêm tiêu, tức kali nitrat, để loại bỏ mỡ, lông và vi khuẩn. Nhờ vậy da trở nên mềm, sạch, đồng thời chất keo trong da vốn là protein dạng sợi được duỗi ra và nở to. Sau đó da mới được đưa vào giai đoạn thuộc. Tùy yêu cầu sử dụng, người ta chọn các loại thuốc thuộc da khác nhau để làm biến đổi protein dạng sợi, giúp da động vật giữ được độ mềm, bền, không bị thối, không bị nhớt. Cuối cùng, da còn phải trải qua các công đoạn nhuộm màu, sấy khô, mài phẳng, vò mềm và đánh bóng.

Trong các nhà máy thuộc da, những bước xử lý hóa lý và vật lý được thực hiện theo quy trình xác định, nhờ đó tạo ra da thuộc có bề mặt đẹp và độ bền cao. Da thuộc thường được dùng để may áo da, giày da, va ly da, túi da... vừa bền vừa đẹp, vì thế rất được mọi người yêu thích.