Vì sao epoxy được gọi là keo dán vạn năng?
Keo dán là vật liệu rất quen thuộc. Thông thường, keo dán là dung dịch của các chất cao phân tử. Từ rất sớm, con người đã biết dùng các loại keo có nguồn gốc động vật và thực vật, chẳng hạn keo da cá, keo xương hoặc hồ tinh bột. Khi khoa học kỹ thuật phát triển, nhiều loại keo dán tổng hợp đã xuất hiện. Trong đó có nhiều loại lấy cao su làm thành phần chính và được dùng trong những mục đích khác nhau. Cần lưu ý rằng mỗi loại keo dán có tính chất và cách sử dụng riêng. Ví dụ, trộn mùn cưa với keo dán tổng hợp rồi đem ép có thể tạo thành “ván ép”. Tương tự, người ta cũng có thể biến sợi thủy tinh thành thủy tinh thép. Trong các ngành công nghiệp như sản xuất ô tô và máy bay, keo dán thường được dùng để chế tạo các linh kiện cần thiết. Trong vệ tinh nhân tạo, keo dán được dùng để gắn các tấm pin Mặt Trời. Nhiều loại tên lửa cũng cần keo dán để ghép nối các bộ phận.
Các loại keo dán khác nhau có tính chất và phạm vi sử dụng khác nhau. Chẳng hạn, keo trắng thường dùng trong gia đình chủ yếu để dán gỗ, giấy, keo xốp và đồ dùng bằng da giả. Thành phần chính của keo trắng là polyaxetatetyl. Vì hợp chất này có màu trắng sữa nên người ta gọi là keo trắng. Keo trắng có thể đóng rắn dễ dàng ở nhiệt độ thường và có độ dính khá tốt. Tuy nhiên, keo trắng không dán được các vật bằng cao su, kim loại hay thủy tinh. Muốn dán cao su, người ta phải dùng keo phenolfocmanđehyt - florua butyl. Đây là loại keo có độ dính tốt, sử dụng tiện lợi, có thể dán nhiều loại kim loại và phi kim, nên thường được đánh giá là keo có “cường độ cao”, “keo như ý”.
Nếu cần dán đồ vật bằng thủy tinh hoặc gốm, các loại keo thông thường thường không đạt hiệu quả. Khi đó cần dùng keo epoxy. Keo epoxy là keo dán gồm hai thành phần. Để thuận tiện cho gia đình sử dụng, mỗi thành phần được đựng trong một ống riêng; trước khi dùng, người ta trộn hai thành phần lại với nhau. Một ống chứa keo epoxy và benzoat đimetyl đibutyl, tức chất tăng độ dính; ống còn lại chứa dung dịch phenylenđianin, tức chất đóng rắn. Khi sử dụng, chỉ cần bôi hỗn hợp lên bề mặt vật cần dán rồi ép chặt. Sau khoảng hai giờ, chỗ dán sẽ đóng rắn và bám chắc.
Keo epoxy có cường độ dính rất cao. Trong phân tử keo có gốc epoxy rất linh hoạt, có thể phản ứng với các phân tử trên bề mặt vật cần dán và tạo thành những lực liên kết bền. Vì vậy, epoxy có thể dán được nhiều loại vật liệu như kim loại, chất dẻo, bê tông, thủy tinh, gốm và sứ. Chính vì thế keo epoxy được gọi là keo dán vạn năng. Loại keo này không chỉ dùng trong đời sống hằng ngày mà còn được dùng trong sản xuất công nghiệp, chẳng hạn để dán ghép các cấu kiện kim loại trong xây dựng, nên epoxy còn được gọi là keo xây dựng.
Muốn dán bằng keo vạn năng đạt hiệu quả tốt, cần làm sạch kỹ các bề mặt cần dán. Dầu mỡ, bụi bẩn và gỉ kim loại trên bề mặt phải được loại bỏ trước khi dán. Cũng cần chú ý rằng nếu chỉ dùng riêng dung dịch trong một ống, dù là A hay B, thì không thể dán được vì chỗ dán sẽ không khô và không đóng rắn. Keo epoxy không thể khô nếu thiếu chất đóng rắn. Ngược lại, sau khi trộn hai dung dịch A và B, hỗn hợp phải được dùng hết; nếu để thừa, phần nhựa còn lại sẽ đóng rắn và không thể sử dụng tiếp.
