Tia hồng ngoại là gì?

Chúng ta không thể nhìn thấy tia hồng ngoại bằng mắt thường, nhưng nó vẫn luôn tồn tại quanh ta. Vậy tia hồng ngoại là gì và có liên quan thế nào đến đời sống?

Tia hồng ngoại là một loại ánh sáng mà mắt người không nhìn thấy được. Vậy làm sao con người phát hiện ra nó? Vào thế kỷ XIX, các nhà khoa học đã biết ánh sáng Mặt Trời có thể tách thành dải màu gồm đỏ, cam, vàng, lục, lam, chàm, tím. Khi nghiên cứu hiệu ứng nhiệt của ánh sáng Mặt Trời, nhà thiên văn học người Anh Herschel đã phát hiện một hiện tượng lạ. Ông dùng lăng kính thủy tinh để tạo quang phổ Mặt Trời, rồi dùng nhiệt kế nhạy đo nhiệt độ ở từng vùng màu. Từ vùng tím đến vùng đỏ, nhiệt độ tăng dần và cao nhất ở khu vực màu đỏ. Khi ông đặt nhiệt kế ra ngoài vùng ánh sáng đỏ, nơi mắt không nhìn thấy ánh sáng, nhiệt độ vẫn tăng cao hơn. Kết quả ấy cho thấy ngoài vùng đỏ còn có một loại năng lượng ánh sáng vô hình. Vì nằm ngoài phía đỏ của quang phổ, nó được gọi là tia hồng ngoại, còn vùng tương ứng gọi là quang phổ hồng ngoại.

Ánh sáng Mặt Trời chứa nhiều tia hồng ngoại. Xung quanh chúng ta cũng có rất nhiều vật thể phát ra tia hồng ngoại, như đèn điện, bàn ghế, xe ô tô, thậm chí cả cơ thể người. Chỉ cần vật thể có nhiệt độ cao hơn độ không tuyệt đối, nó đều có thể phát ra bức xạ hồng ngoại ở mức độ nhất định.

Khi nhiệt độ của vật thể thấp hơn khoảng 500°C, thông thường nó không phát ra ánh sáng nhìn thấy được mà chủ yếu bức xạ tia hồng ngoại. Vì vậy, có thể nói chỉ cần vật thể tồn tại và có nhiệt độ, tia hồng ngoại cũng hiện diện trong không gian quanh nó, dù mắt ta không nhìn thấy.