Tại sao có thể trượt trên băng nhưng không thể trượt trên bề mặt thuỷ tinh?
Trượt băng là môn thể thao được nhiều người yêu thích. Khi mang giày trượt, vận động viên có thể lướt đi rất nhanh trên mặt băng. Môn thể thao này thường chỉ chơi được vào mùa đông, khi nước đã đóng băng. Ở các nhà thi đấu, người ta có thể tạo băng nhân tạo để tổ chức thi đấu trượt băng nghệ thuật, nhưng chi phí làm băng nhân tạo rất cao, nên không phải lúc nào mọi người cũng có thể thoải mái trượt trên đó. Vì thế, có người từng nghĩ rằng bề mặt thủy tinh cũng rất nhẵn bóng, lại rẻ hơn băng nhân tạo, vậy tại sao không dùng thủy tinh làm sân trượt? Ý tưởng này thực ra không thể áp dụng được.
Ta có thể làm một thí nghiệm nhỏ: đẩy nhẹ một chiếc cốc trên mặt băng, nó sẽ trượt đi khá dễ dàng; nhưng nếu đẩy chiếc cốc đó trên bề mặt thủy tinh, nó chỉ trượt một đoạn ngắn rồi dừng lại. Điều này cho thấy lực ma sát trên bề mặt thủy tinh lớn hơn nhiều so với trên mặt băng.
Điểm mấu chốt nằm ở lưỡi dao dưới đế giày trượt. Khi vận động viên trượt băng, lưỡi dao tạo áp lực lên mặt băng. Đồng thời, ma sát giữa lưỡi dao và băng sinh nhiệt, làm lớp băng rất mỏng trên bề mặt tan ra thành nước. Lớp nước này nằm giữa lưỡi dao và mặt băng, tạo nên ma sát ướt. Trong khi đó, ma sát giữa hai chất rắn trực tiếp với nhau gọi là ma sát khô, thường lớn hơn ma sát ướt rất nhiều. Trên bề mặt thủy tinh không có lớp nước như vậy, nên giày trượt phải chịu ma sát khô lớn hơn. Chính vì thế, ta có thể trượt trên băng nhưng không thể trượt trên bề mặt thủy tinh.
