Tại sao các toà nhà chọc trời lại sợ nhất là hoả hoạn?
Trong các tai họa mà các tòa nhà chọc trời gặp phải, thương vong về người do hỏa hoạn gây nên tương đối nhiều, tổn thất về của cải vật chất cũng cực kỳ nghiêm trọng, chỉ đứng sau “sát thủ nhà cao” là động đất mà thôi. Theo thống kê trong thời gian từ năm 1961 - 1964, các khách sạn ở Nhật Bản xảy ra trên 400 vụ hỏa hoạn, còn ở Mỹ thì nhiều đến 11.800 - 12.400 lần. Chẳng hạn Trung tâm Thương mại thế giới (WTC) nổi tiếng, trong năm 1974 đã xảy ra 40 lần hỏa hoạn1. Các thống kê về nguyên nhân gây hỏa hoạn ở các nhà cao tầng cho biết: do hút thuốc lá chiếm 35%, do sự cố đường dây điện chiếm 22%, còn lại là do sưởi ấm, làm bếp và khí than v.v... Do cách bố trí của công trình kiến trúc, mấy tầng thấp bên dưới tòa nhà phần lớn đều dùng làm nhà bếp, nhà ăn, hầm ngầm dưới đất, gara ô tô, kho tàng, phòng biến áp phân phối điện v.v... Những nơi này rất dễ gây hỏa hoạn. Cộng thêm điều kiện thông gió tương đối kém, sau khi cháy do thiếu oxy nên cháy không hết, sinh ra một lượng lớn khói mù mịt có tính kích thích và độc hại. Đồng thời, không khí nóng do ngọn lửa tạo ra thông qua các loại đường ống nhanh chóng lan lên phía trên, làm cho những người ở các tầng lầu cao bị chết vì ngạt thở.
Các đường hầm thẳng đứng trong kiến trúc cao tầng tương tự như ống bễ hút gió khi đốt lò; ống càng dài thì tác dụng hút gió càng mạnh. Một tòa nhà chọc trời chỉ riêng hầm, tức giếng cầu thang máy, thường có từ vài chỗ đến vài chục chỗ. Ngoài ra còn có buồng cầu thang, đường ống đổ rác, ống đưa quần áo bẩn, buồng đường ống vệ sinh, hầm dây cáp điện v.v... Chúng có số lượng nhiều, tiết diện lớn, phân bố khắp nơi, lại xuyên suốt từ trên xuống dưới tòa nhà, thường dài từ vài chục đến vài trăm mét, do đó hình thành một cụm ống bễ hút gió có sức hút rất mạnh, hậu quả thật đáng sợ. Chẳng hạn, một khách sạn ở Nhật Bản vì khách bỏ đầu mẩu thuốc lá vào đường ống đổ rác nên gây hỏa hoạn, kết quả thiêu hủy từ tầng 7 đến tầng 10. Một khách sạn 22 tầng ở Hàn Quốc bị cháy ở tầng hai, ngọn lửa lan lên trên theo buồng cầu thang máy chưa đóng cửa, làm cho toàn bộ phòng khách phía trên bị cháy trụi, 163 người chết.
Có một số tòa nhà cao tầng thiết kế không hợp lý, hành lang bố trí không theo hình vòng tròn mà theo kiểu “ngõ cụt” ở cuối. Khi xảy ra hỏa hoạn, dòng người hoảng loạn trong khói mù, do mắt bị kích thích hoặc thiếu oxy nên khả năng nhìn bị hạn chế, khó tìm được lối ra, gây thương vong nặng nề về người.
Chữa cháy khó khăn cũng là một nguyên nhân quan trọng khiến các tòa nhà chọc trời càng “sợ” hỏa hoạn. Phần lớn các tòa nhà chọc trời, ở chung quanh phần thấp bên dưới, có 2 - 3 tầng dùng làm cơ cấu dịch vụ công cộng như cửa hàng, trung tâm buôn bán, bưu điện, ngân hàng, nhà ăn, quán bar, nơi vui chơi giải trí v.v... Một khi tòa nhà ở giữa bị cháy, xe chữa cháy đến nơi cũng khó vào sát được, do đó cản trở việc bắc thang chữa cháy. Hơn nữa, chiều cao của thang cũng có hạn, thường là 50 - 60 m; đối phó với hỏa hoạn ở những tầng cao của tòa nhà chọc trời thì quả là quá lạc hậu, hầu như chẳng làm gì được. Ngoài ra, giao thông đi lại trong các tòa nhà chọc trời chủ yếu dựa vào thang máy; sau khi xảy ra hỏa hoạn, thang máy thường phải ngừng vì nguồn điện bị cắt, khiến các đường dùng để sơ tán bị giảm. Mà chiều dòng người sơ tán lại ngược chiều với nhân viên chữa cháy nên thường gây ùn tắc.
Do đó có thể thấy, hỏa hoạn xảy ra ở các tòa nhà chọc trời quả là một điều rất đáng sợ.
