Vì sao bị sâu răng?
Sâu răng là tình trạng tổn thương và mất mô cứng của răng do quá trình hủy khoáng, thường gây ra bởi vi khuẩn trong mảng bám răng và hình thành các lỗ nhỏ trên răng. Sâu răng là kết quả của nhiều yếu tố kết hợp, gồm vi khuẩn trong miệng, thói quen ăn vặt thường xuyên, sử dụng đồ uống có đường và vệ sinh răng miệng không tốt.
Sâu răng là một trong những vấn đề sức khỏe phổ biến nhất trên thế giới, đặc biệt thường gặp ở trẻ em, thanh thiếu niên và người lớn tuổi. Tuy nhiên, bất cứ ai có răng đều có thể bị sâu răng, kể cả trẻ sơ sinh.
Nếu không được điều trị, sâu răng sẽ nặng dần và ảnh hưởng đến các lớp sâu hơn của răng. Tình trạng này có thể dẫn đến đau răng, nhiễm trùng nghiêm trọng và mất răng. Khám răng thường xuyên, đánh răng và dùng chỉ nha khoa là những cách bảo vệ tốt nhất để phòng chống sâu răng.
Nguyên nhân là do vi khuẩn có sẵn trong miệng, chủ yếu là Streptococcus mutans. Khi thức ăn dính lên mặt răng, đặc biệt là đường và tinh bột, vi khuẩn sẽ phân hủy thức ăn, tạo ra axit ăn mòn men răng và hình thành lỗ sâu.
Vi khuẩn, axit và mùn thức ăn trên mặt răng sẽ tạo thành một màng dính vào răng gọi là mảng bám răng. Mảng này rất dính và có ở tất cả các mặt răng, đặc biệt là răng hàm. Mảng bám răng không chỉ gây sâu răng mà còn gây viêm lợi và viêm quanh răng. Dần dần, mảng bám được khoáng hóa bởi các chất khoáng trong nước bọt và thức ăn, tạo thành cao răng.
Sau khi men răng bị ăn mòn thành lỗ, vi khuẩn và thức ăn càng có điều kiện bám vào, axit càng được tạo ra nhiều hơn, khiến tổ chức cứng của răng, gồm men và ngà răng, tiếp tục bị phá hủy. Lỗ sâu mở rộng và tiến dần về phía tủy răng. Những người bị tụt lợi, hở cổ răng và chân răng thì mảng bám dễ bám lên bề mặt cổ răng, chân răng, từ đó quá trình phân hủy thức ăn tạo axit bắt đầu, mô cứng của răng bị ăn mòn và tạo thành lỗ sâu.
Người Việt Nam nói chung có thói quen dùng bàn chải cứng và chải ngang nên dễ bị mòn cổ răng, chân răng, làm lộ ngà chân răng. Khi ngà chân răng bị hở, răng rất dễ bị sâu.
Để phòng bệnh, mọi người cần chải răng sau mỗi bữa ăn hoặc ít nhất một lần trong ngày sau bữa tối, tránh ăn vặt, nhất là đồ ngọt. Chải răng đúng cách là việc quan trọng để làm sạch hoàn toàn các răng: nên đặt lông bàn chải nghiêng trên mặt ngoài hoặc mặt trong một góc 45 độ, chải hất về phía mặt nhai hoặc rìa cắn, chải từng nhóm răng cho tới khi sạch. Đối với mặt nhai, chỉ cần đặt lông bàn chải vuông góc với mặt răng và kéo qua kéo lại.
Nên dùng kem đánh răng có fluoride. Fluoride kết hợp với hydroxyapatite có trong men răng sẽ giúp men răng cứng hơn, nhờ đó chống đỡ tốt hơn trước vi khuẩn và axit.
Dùng chỉ nha khoa để làm sạch kẽ răng: các kẽ răng thường vẫn còn đọng thức ăn sau khi chải răng, vì vậy nên sử dụng chỉ nha khoa sau khi chải răng. Cách dùng như sau: lấy một đoạn chỉ nha khoa dài khoảng 40 cm, quấn chặt vào hai đầu ngón tay giữa cho tới khi khoảng cách còn khoảng 10 cm, dùng hai ngón trỏ căng sợi chỉ, rồi dùng ngón trỏ trái hoặc phải ấn sợi chỉ vào kẽ răng còn dắt thức ăn, kéo ngang khoảng 1 cm, thức ăn sẽ ra theo sợi chỉ.
Những người bị tụt lợi dẫn đến hở cổ răng, chân răng nhiều và thưa răng cần dùng thêm bàn chải kẽ răng để làm sạch mặt tiếp giáp giữa các răng. Những răng mọc lệch lạc cần được chỉnh về đúng vị trí vì răng mọc lệch dễ bị bám thức ăn hơn, làm tăng nguy cơ sâu răng.
Nên tránh ăn vặt đồ ngọt nhiều lần, ăn thành bữa và chải răng sau bữa ăn. Khám răng định kỳ 6 tháng một lần giúp phát hiện răng sâu và điều trị kịp thời.
