Vì sao giảm béo khó đến thế?
Cùng với mức sống ngày càng được nâng cao, thân thể con người cũng dễ béo hơn trước. Rất nhiều người bị tình trạng thừa cân giày vò, tìm đủ mọi cách để cơ thể thon gọn hơn. Vì thế, giảm béo không chỉ trở thành chủ đề được nhiều người quan tâm mà còn thu hút sự chú ý của các nhà khoa học. Qua nhiều thực nghiệm khác nhau, họ đã đưa ra không ít lý luận và biện pháp giảm béo, nhưng đáng tiếc là hiệu quả thường chưa thật khả quan. Vậy vì sao giảm béo lại khó đến thế?
Muốn giảm béo có hiệu quả, trước hết phải hiểu nguyên nhân khiến cơ thể béo lên. Cách giải thích thông thường nhất là lượng nhiệt đưa vào cơ thể quá nhiều, khiến cơ thể không ngừng tích lũy mỡ và dẫn đến béo phì.
Ăn ít, ăn kiêng vì thế nhanh chóng trở thành phương pháp giảm béo phổ biến nhất. Nhiều người vì muốn đạt mục tiêu giảm béo đã nhịn đói, nhịn khát, khống chế ăn uống, mỗi ngày chỉ ăn không quá 3700 Jun. Nhưng hậu quả của cách này khá tai hại. Có người mắc chứng chán ăn, cơ thể trở nên vô cùng yếu ớt.
Các nhà khoa học ở Đại học Alapama cho rằng tổng nhiệt lượng do thức ăn cung cấp không phải là điều quan trọng nhất; mấu chốt là nên ăn những thực phẩm có khối lượng lớn nhưng nhiệt năng thấp. Như vậy, dù ăn tương đối nhiều cũng không quá đáng ngại. Những thức ăn được xem là khá lý tưởng gồm rau xanh không chứa bột như đậu xanh, rau sống, cà rốt, dưa chuột, rau thơm; hoa quả tươi và các thực phẩm nấu chín chưa qua tinh chế như khoai lang, ngô, đậu. Tuy nhiên, phương pháp này cũng có nhược điểm. Khi bạn cho rằng việc ăn kiêng đã thành công và đạt mục tiêu giảm béo, nếu thay đổi thức ăn, thể trọng rất nhanh có thể trở lại như cũ, thậm chí còn béo hơn trước.
Về sau, tiến sĩ Japosther Laifuli của Mỹ đưa ra một cách nhìn mới. Ông cho rằng cơ thể vốn có bản năng tự nhiên để chống lại sự tăng trọng lượng. Vì thế, dù ăn nhiều hay ít, thân thể vẫn có xu hướng duy trì trọng lượng trong một phạm vi nhất định. Theo ông, phương pháp giảm béo an toàn và đáng tin cậy nhất là vận động thích đáng hằng ngày. Ông nói: “Vận động có thể giúp tiêu hao năng lượng trong thức ăn”.
Ví dụ, nếu mỗi ngày đi bộ hoặc chạy chậm 3 km, trong một tuần ta sẽ tiêu hao thêm 6000 Jun nhiệt lượng. Sau hai tuần, thể trọng có thể giảm được 500 g. Nói cách khác, vận động không chỉ tiêu hao mỡ mà còn làm tăng cơ bắp. Khi cơ thể duy trì trạng thái bình thường, cơ bắp đòi hỏi nhiều nhiệt lượng hơn mỡ; vì vậy cơ bắp càng nhiều thì mức tiêu hao nhiệt lượng càng lớn. Sau khi vận động vài giờ, cơ thể vẫn tăng tốc hấp thu và đào thải, làm cho lượng nhiệt trong thức ăn tiếp tục được tiêu hao nhiều hơn.
Nếu chỉ cần giảm 1-2 kg thì phương pháp trên có thể hiệu quả. Nhưng nếu muốn giảm từ 2,5 kg trở lên thì thường khó đạt được. Vậy có phương pháp giảm béo nào tốt hơn không? Nguyên nhân cuối cùng khiến cơ thể béo là gì? Ông Laifuli vẫn chưa đưa ra được lời giải đáp thật xác thực. Mãi gần đây, ba nhà khoa học ở Đại học Rocfeolơ của Mỹ là Sưxi, Phostơ và Libec mới phát hiện rằng, dù là người hay động vật, sự ổn định thể trọng đều liên quan đến các tế bào mỡ trong cơ thể. Họ cho rằng số lượng tế bào mỡ không cố định, nhưng một khi đã sinh ra thì không thể xóa bỏ. Phát hiện mới về tế bào mỡ đã mở ra một hướng đi mới, chân thực và triệt để hơn cho việc giảm béo: khống chế sự sản sinh tế bào mỡ. Nói chung, ở người bình thường, mỡ được giữ trong một thể tích nhất định vì các tế bào mỡ chịu sự khống chế của bộ phận quản lý ăn uống trong thần kinh đại não. Ở người béo, thể tích các tế bào này có thể lớn gấp đôi, thậm chí gấp nhiều lần người bình thường. Nếu họ dùng biện pháp khống chế ăn uống, thể trọng có thể giảm, nhưng các chức năng hóa học trong cơ thể sẽ bị xáo trộn rất nhiều. Tế bào mỡ của họ trở nên rất nhỏ, gần giống người mắc chứng kén ăn do thần kinh. Mạch và huyết áp thấp, kinh nguyệt kém, cơ thể luôn cảm thấy lạnh và thèm ăn.
Có một phụ nữ sau khi giảm được 9 kg thì thân hình trở nên rất kỳ lạ, vì phần mỡ ở bắp đùi và mông hầu như không giảm. Sau khi nghiên cứu cẩn thận, ông Libec phát hiện tế bào mỡ có hai loại thụ thể: thụ thể alfa thúc đẩy tích tụ mỡ, còn thụ thể bêta thúc đẩy phân giải mỡ. Ở người phụ nữ nói trên, phần lớn tế bào mỡ ở bắp đùi và mông thuộc loại thụ thể alfa, vì vậy lượng tế bào mỡ được phân giải và giải phóng rất ít.
Phát hiện này giúp các nhà khoa học có thêm hướng nghiên cứu mới. Họ hy vọng có thể tìm ra một loại “viên thuốc thanh mảnh” để buộc những tế bào mỡ không chịu “hợp tác” kia phải phân giải mỡ. Nhưng để đạt được kết quả ấy, có lẽ con người còn phải chờ khá lâu.
Tóm lại, hiện nay, phần lớn kết quả giảm béo đều phải đổi bằng sự nỗ lực gian khổ và lâu dài, điều mà người bình thường không dễ thực hiện. Còn các loại thuốc giảm béo đang lưu hành trên thị trường thường không đạt hiệu quả như mong muốn, thậm chí có thể gây ra những phản ứng phụ bất lợi.
