Tại sao lại xuất hiện virut máy tính?

Virus máy tính khác với virus trong cơ thể con người. Thực ra, nó là những chương trình có khả năng phá hoại công việc của máy tính. Chúng do những người có kiến thức máy tính nhưng thiếu đạo đức nghề nghiệp tạo ra. Những người này hoặc muốn chứng tỏ “tài năng” của mình, hoặc xuất phát từ những động cơ khác mà lập chương trình virus rồi cài vào máy tính hoặc lưu trong đĩa mềm. Một khi máy tính vận hành chương trình này, nhẹ thì màn hình xuất hiện hình vẽ và dòng chữ khác thường, nặng thì công việc bị đình trệ hoặc phần lớn dữ liệu quan trọng bị xóa, gây tổn thất khó lường.

Virus máy tính bắt nguồn từ Mỹ. Những năm 60 của thế kỷ XX, một nhóm nghiên cứu trẻ của một công ty Mỹ thường sau giờ làm việc lao vào trò chơi do họ tạo ra: mỗi người soạn một chương trình nhỏ, đưa vào máy tính để tiến công nhau nhằm phá chương trình của người kia. Chương trình này trên thực tế chính là hình hài ban đầu của virus máy tính.

Virus máy tính lan rất nhanh trên toàn cầu, vượt ngoài dự liệu của con người. Đến nay đã phát hiện hàng trăm loại virus. Ở Trung Quốc, từ tháng 4 năm 1984, sau khi lần đầu phát hiện virus máy tính, không lâu sau nó đã phát triển mạnh và lan tràn khắp lục địa Trung Hoa. Những loại virus tương đối lưu hành không dưới mười mấy loại, ví dụ virus tiểu cầu, virus đậu mùa, virus thứ 6 đen, virus Pakistan, virus 2 chấm, virus vô hình, virus sát thủ đĩa từ, virus Vienna, virus sinh sôi cuồng dại, virus CIH v.v...

Virus trong máy tính thường có những đặc điểm sau:

(1) Tính phá hoại. Nó có thể sửa đổi chương trình bình thường, phá hoại chức năng vốn có của chương trình bình thường, thậm chí khiến máy tính đưa ra những phán đoán sai lầm. Tổn thất do nó gây ra thường khó lường hết. Ví dụ ngày 3 tháng 11 năm 1998, hệ thống mạng lớn nhất của Mỹ - Internet - bị virus đột kích, khiến 6200 máy tính mini và trạm công tác (workstations) nhiễm virus, gây tổn thất kinh tế tới 92 triệu USD.

(2) Tính truyền nhiễm. Có chương trình virus có thể thâm nhập vào chương trình bình thường, khiến chương trình đó bị lây nhiễm virus và không thể làm việc bình thường. Nếu bạn dùng một đĩa mềm mang virus, máy tính của bạn sẽ bị virus xâm hại. Nếu một đĩa mềm không có virus được dùng trên máy tính có virus, đĩa mềm ấy cũng sẽ nhiễm virus và tiếp tục lan sang máy khác.

(3) Tính tiềm phục. Virus có thể ẩn nấp mấy ngày, mấy tuần, thậm chí mấy tháng, mấy năm trong chương trình mà chưa phát tác. Khi đủ điều kiện phát tác, như đến một thời gian hoặc ngày dự định, hoặc khi một tệp nào đó xuất hiện, nó sẽ bắt đầu phát tác như một quả bom hẹn giờ.

Có thể thấy, virus máy tính là một chương trình có tính phá hoại. Nó lan truyền trong một máy hoặc giữa các máy. Người ta mượn danh từ virus trong sinh vật học để gọi tên nó, nhưng nó không lây truyền sang người.