Xa lộ thông tin là gì?
Năm 1992, khi Tổng thống Mỹ Clinton và Phó Tổng thống Al Gore tranh cử, họ đề xuất xây dựng “cơ sở hạ tầng thông tin quốc gia” và coi đó là một trong những chiến lược tranh cử. Tháng 1 năm 1993, sau khi Clinton nhậm chức Tổng thống, ông lập tức điều chỉnh chính sách khoa học kỹ thuật của nước Mỹ, tăng cường địa vị của kỹ thuật thông tin và ủy quyền thành lập nhóm đặc biệt xây dựng cơ sở thông tin quốc gia. Ngày 15 tháng 9 cùng năm, nhóm đặc biệt trịnh trọng tuyên bố nước Mỹ sẽ thực thi một “kế hoạch xa lộ thông tin làm thay đổi cuộc sống, công việc và phương thức liên thông lẫn nhau của người dân Mỹ”. Vì vậy, xa lộ thông tin là cách gọi thông thường của việc xây dựng cơ sở hạ tầng thông tin.
Mục đích của kế hoạch xa lộ thông tin này là xây dựng tại nước Mỹ một mạng thông tin số lấy cáp quang làm tuyến chính, có tốc độ cao, trải khắp toàn quốc và chạy khắp mọi ngả. Nó có thể liên kết từng vùng, từng ngành, từng đơn vị và từng gia đình trên đất nước lại với nhau. Kế hoạch này còn quy định nhiều mục tiêu cụ thể. Ví dụ, người ta có thể làm việc tại nhà thông qua xa lộ thông tin; ở nhà trực tiếp xem xét các loại kho thông tin; nhận các tác phẩm và tư liệu về khoa học, văn học, nghệ thuật; chọn xem bộ phim mới nhất ngay tại nhà; gửi và rút tiền, mua hàng ngay tại nhà; hưởng thụ các dịch vụ điều trị y tế xã hội ngay tại nhà; cũng có thể liên hệ với các ngành, các cấp của chính phủ bằng phương thức điện tử. Học sinh có thể được hưởng những trường học tốt nhất, giáo viên giỏi nhất và khóa trình hay nhất thông qua xa lộ thông tin. Công ty có thể tìm hiểu định hướng thị trường qua xa lộ thông tin để mở rộng doanh số trên mạng, trực tiếp nhận đơn đặt hàng từ khách hàng, đồng thời đặt mua nguyên liệu từ các công ty khác v.v... Kế hoạch này đã vẽ ra một viễn cảnh rất tươi đẹp cho con người.
Chúng ta có thể hiểu xa lộ thông tin là “con đường cao tốc” lấy kỹ thuật thông tin và kỹ thuật máy tính làm “nền đường”, lấy “đường cáp quang” làm “mặt đường”. Nó dùng máy tính multimedia có các chức năng máy tính, điện thoại và truyền hình làm “ô tô” để chuyển tải và trao đổi các loại thông tin multimedia với tốc độ nhanh. Dự tính tốc độ truyền tải giai đoạn một của nó là 1 Gbit mỗi giây, tức 1 tỷ hàng hệ nhị phân. Giai đoạn hai sẽ đạt tới 1 Tbit mỗi giây, tức 1000 tỷ hàng hệ nhị phân. Tốc độ 1 Gbit mỗi giây là thế nào? Hãy xem hai ví dụ: đến cuối năm 1998, tổng tốc độ Trung Quốc kết nối tới Internet là 143.256.000 bit mỗi giây, chỉ bằng 1/7 của 1 Gbit mỗi giây. Bộ “Bách khoa toàn thư nước Anh” gồm 33 tập nếu truyền tải theo mạng thông tin hiện nay phải cần 13 giờ, nhưng nếu theo tốc độ 1 Gbit mỗi giây thì chỉ cần 4,7 giây.
Dĩ nhiên, chỉ có xa lộ thông tin của một nước là chưa đủ, còn phải có xa lộ thông tin toàn cầu. Kế hoạch xa lộ thông tin của Mỹ đưa ra đã nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ từ nhiều nước và được đánh giá cao. Nhiều quốc gia cũng đưa ra kế hoạch xa lộ thông tin của mình. Trung Quốc cũng đang xây dựng và thực thi kế hoạch “Xây dựng cơ sở thông tin quốc gia Trung Quốc” phù hợp với đặc sắc Trung Quốc.
