Tại sao trên chợ không có bán cá hố và cá hoa vàng còn sống?
Cá hố và cá hoa vàng bán ngoài chợ hầu như đều đã chết. Người ta gần như chưa bao giờ thấy cá hố hay cá hoa vàng còn sống bơi trong bể nước như cá chép, cá mè. Nguyên nhân là gì?
Chúng ta biết rằng cá hố và cá hoa vàng đều sống ở tầng nước biển sâu, còn cá chép, cá mè sống ở tầng mặt trong nước ngọt. Sự khác biệt quan trọng nhất giữa môi trường sống của hai nhóm cá này là áp suất và độ muối.
Trước hết là áp suất. Áp suất nước biển nơi cá hố và cá hoa vàng sinh sống lớn hơn nhiều so với nước ngọt, bởi chúng sống ở tầng nước sâu khoảng 15 ~ 40 m và quanh năm chịu áp lực lớn của nước biển. Qua thời gian dài, cấu tạo trong và ngoài cơ thể của chúng đã thích nghi với áp suất ấy, chẳng hạn bộ xương mỏng và cơ thịt giàu tính đàn hồi. Khi bị bắt ra khỏi nước, áp suất không khí bên ngoài đột ngột thấp hơn áp suất nước biển rất nhiều, khiến không khí trong bong bóng phình to do áp suất giảm, thậm chí có thể làm bong bóng nứt vỡ. Sự giảm áp đột ngột còn có thể làm một số mạch máu nhỏ trong cơ thể vỡ ra, máu trào ngược ra miệng, mắt lồi khỏi hốc mắt... Những hiện tượng này đều khiến cá hố và cá hoa vàng nhanh chóng chết sau khi rời khỏi nước biển.
Có người có thể hỏi: ngoài chợ vẫn có bể nước nuôi cá, vậy tại sao không nuôi cá hố và cá hoa vàng trong đó? Điều này rất khó thực hiện. Cá biển sau khi rời nước rất dễ chết ngay. Muốn giữ lại vài con còn sống thì phải thả chúng vào bể chứa nước biển, giữ độ mặn phù hợp, đồng thời bể phải đủ sâu để duy trì áp suất nước thích hợp. Làm như vậy mới có thể vận chuyển cá sống đến chợ, nhưng chi phí sẽ tăng lên rất nhiều.
Vậy dùng nước ngọt để nuôi có được không? Không được. Độ muối của nước ngọt thấp hơn rất nhiều so với nước biển. Cá hố và cá hoa vàng chỉ thích ứng với một phạm vi độ muối nhất định. Khi cá biển bị đưa vào nước ngọt, áp lực thẩm thấu của nước ngọt nhỏ hơn áp lực thẩm thấu trong cơ thể cá, nước bên ngoài sẽ thấm ồ ạt vào các mô, làm tế bào căng nước, đặc biệt là mô máu bị phá hoại, khiến tuần hoàn mất cân bằng và cá chết. Vì vậy, ở chợ không thể dùng nước ngọt để nuôi cá hố và cá hoa vàng sống như nuôi cá chép, cá mè.
