Chiếc đàn Piano màu gụ đỏ
Khi hai mươi tuổi, tôi làm nhân viên bán hàng cho một cửa hiệu đàn piano ở St. Louis. Một lần, chúng tôi nhận được một “đơn đặt hàng” dưới dạng bưu thiếp gửi từ vùng Đông Nam Missouri. Trên đó viết: “Xin hãy mang một chiếc đàn piano màu gụ đỏ đến cho cháu tôi. Tôi sẽ trả góp 10 đô la mỗi tháng bằng tiền bán trứng gà”. Nhìn nét chữ, có thể đoán người viết là một bà cụ. Bà lặp đi lặp lại câu ấy kín cả tấm bưu thiếp, viết cả vào những mép giấy còn trống ở mặt trước, chỉ chừa lại một khung nhỏ ghi địa chỉ.
Dĩ nhiên công ty chúng tôi không thể bán đàn piano với mức trả góp 10 đô la mỗi tháng, vì thế chúng tôi bỏ qua tấm bưu thiếp ấy.
Nhưng một ngày nọ, có vài người ở vùng Đông Nam Missouri đặt mua đàn piano và chúng tôi phải chở đàn đến đó. Vì tò mò, tôi ghé qua địa chỉ của bà cụ. Gần như đúng với những gì tôi tưởng tượng: bà sống trong một túp lều lụp xụp bên cánh đồng.
Sàn nhà bẩn, gà chạy lung tung, không có xe, không điện thoại, không nghề nghiệp. Chẳng có gì ngoài một mái nhà, mà mái nhà ấy cũng chẳng tốt lành gì. Cô cháu gái của bà khoảng mười tuổi, đi chân đất và mặc chiếc váy vá.
Tôi giải thích rằng chúng tôi rất tiếc vì không thể giúp bà. Nhưng lời giải thích của tôi dường như không có tác dụng. Cứ sáu tuần một lần, chúng tôi lại nhận được một tấm bưu thiếp tương tự: bà cần một chiếc piano màu gụ đỏ và hứa sẽ trả 10 đô la mỗi tháng. Khoảng hai năm sau, tôi mở công ty bán đàn piano của riêng mình và thỉnh thoảng đăng quảng cáo trên báo địa phương Missouri. Tôi lại bắt đầu nhận được những tấm bưu thiếp giống hệt trước kia. Suốt nhiều tháng, tôi cũng phớt lờ chúng, vì thật sự tôi không biết mình có thể làm gì.
Rồi một hôm, công ty tôi nhập về một số đàn piano kiểu mới, trong đó có một chiếc màu gụ đỏ. Dù biết việc này có thể khiến công ty chịu thiệt, tôi vẫn quyết định chở chiếc đàn đến nhà bà cụ và nói rằng nếu bà trả 10 đô la mỗi tháng thì sẽ phải trả trong 52 lần. Tôi đặt đàn ở nơi ít có khả năng bị dột nhất, rồi dặn bà và cô cháu gái đừng để gà nhảy lên đàn. Sau đó, tôi lái xe về công ty, trong lòng gần như chắc rằng mình vừa cho không một cây đàn.
Thế nhưng, 10 đô la được gửi đến cho tôi đều đặn hằng tháng, đủ cả 52 tháng. Đôi khi không chỉ là tiền giấy, mà còn có cả những đồng xu được dán bằng băng dính lên bưu thiếp.
Sau khi nhận đủ tiền, tôi không còn liên lạc với bà cụ trong suốt hai mươi năm. Cho đến một ngày, khi đi công tác ở Memphis, tôi ghé vào một nhà hàng dùng bữa. Ở đó, tôi nghe tiếng piano hay nhất mà mình từng được nghe, do một cô gái rất xinh đẹp đang chơi.
Tôi bước đến gần và đứng lắng nghe. Khi bản nhạc kết thúc, chúng tôi trò chuyện với nhau. Thật kỳ diệu, đó chính là cô bé mặc chiếc váy vá trong căn lều nhỏ hai mươi năm trước.
Cô kể rằng từ ngày bà mua cho cô chiếc piano màu gụ đỏ, cô đã giành được nhiều giải thưởng âm nhạc ở trường và địa phương. Giờ cô đã có gia đình, còn bà cô thì đã mất.
Tôi hỏi cô có hiểu chiếc đàn piano màu gụ đỏ ấy có ý nghĩa như thế nào không. Cô nói khi ấy cô còn quá nhỏ, chỉ biết mình có một cây đàn chứ chưa hiểu gì nhiều. Nhưng tôi thì hiểu.
Cuối cùng, tôi nói với cô:
– Tôi rất mừng vì được gặp lại cô. Còn bây giờ, tôi phải về.
Và tôi thật sự phải đi, vì bạn biết đấy, đàn ông thường không muốn để người khác thấy mình khóc ở nơi công cộng.
