Câu chuyện bát mì
Trong cuộc sống hôm nay, xin đừng quên rằng lòng nhân ái vẫn luôn tồn tại. Đây là một câu chuyện có thật, thường được gọi là “Câu chuyện bát mì”. Chuyện xảy ra cách đây năm mươi năm, vào ngày 31 tháng 12, trong một quán mì tên Bắc Hải Đình trên đường Trát Hoảng, Nhật Bản.
Đêm giao thừa, ăn mì sợi để đón năm mới là phong tục của người Nhật. Hôm ấy, quán mì rất đông khách. Ngày thường, đến chạng vạng đường phố vẫn còn tấp nập, ồn ào, nhưng vào ngày cuối năm, ai cũng vội về nhà sớm để kịp đón năm mới, nên phố xá nhanh chóng trở nên vắng vẻ.
Ông chủ Bắc Hải Đình là người thật thà, chất phác, còn bà chủ thì nhiệt tình, tiếp đãi khách như người thân. Đêm giao thừa, khi bà chủ chuẩn bị đóng cửa, cánh cửa bỗng được mở ra rất nhẹ. Một phụ nữ trung niên dẫn theo hai cậu bé bước vào. Đứa nhỏ khoảng sáu tuổi, đứa lớn chừng mười tuổi. Hai đứa mặc đồ thể thao giống nhau, còn người mẹ khoác chiếc áo ngoài đã lỗi thời.
– Xin mời ngồi!
Nghe bà chủ mời, người phụ nữ rụt rè nói:
– Có thể… cho tôi một… bát mì được không?
Hai đứa trẻ đứng phía sau mẹ nhìn chăm chú.
– Đương nhiên… đương nhiên là được, mời ngồi vào đây.
Bà chủ dẫn họ đến bàn số hai rồi quay vào bếp gọi lớn:
– Một bát mì.
Ba mẹ con ngồi ăn chung một bát mì trông rất ngon lành. Họ vừa ăn vừa trò chuyện khe khẽ.
– Ngon quá! – cậu anh nói.
– Mẹ, mẹ ăn thử đi – cậu em vừa nói vừa gắp mì đưa vào miệng mẹ.
Ăn xong, người phụ nữ trả một trăm năm mươi đồng. Ba mẹ con cùng khen: “Thật ngon! Cảm ơn!” rồi cúi chào và rời khỏi quán.
– Cảm ơn các vị! Chúc năm mới vui vẻ! – vợ chồng chủ quán cùng nói.
Công việc bận rộn hằng ngày cứ thế trôi qua, rồi một năm lại hết. Ngày 31 tháng 12 lại đến. Bắc Hải Đình vẫn làm ăn phát đạt, thậm chí năm nay còn bận hơn năm trước. Hơn mười giờ tối, bà chủ chuẩn bị đóng cửa thì cánh cửa lại được mở ra nhè nhẹ. Người bước vào là người phụ nữ dẫn theo hai đứa trẻ. Vừa nhìn thấy chiếc áo khoác lỗi thời, bà chủ lập tức nhớ ra vị khách cuối cùng của năm ngoái.
– Có thể… cho tôi một… bát mì được không?
– Đương nhiên… đương nhiên, mời ngồi!
Bà chủ lại đưa họ đến bàn số hai như năm trước, rồi gọi vào bếp:
– Một bát mì.
Ông chủ nghe vậy liền nhanh tay cho thêm củi vào bếp, đáp:
– Vâng, một bát mì!
Bà chủ vào trong nói nhỏ với chồng:
– Này ông, mình nấu cho họ ba bát mì được không?
– Không được đâu, làm vậy có khi họ sẽ không thoải mái.
Ông chủ nói thế, nhưng lại lặng lẽ bỏ thêm mì vào nồi nước lèo. Ông nhìn vợ mỉm cười, thầm nghĩ: “Bề ngoài bà ấy có vẻ khô khan, nhưng lòng dạ cũng mềm lắm”.
Ông làm một tô mì lớn, thơm phức, đưa cho vợ bưng ra. Ba mẹ con ngồi quanh tô mì vừa ăn vừa trò chuyện. Những lời nói nhỏ của họ đều lọt vào tai hai vợ chồng chủ quán.
– Thơm quá!
– Năm nay vẫn được đến Bắc Hải Đình ăn mì, thật may mắn quá!
– Sang năm nếu lại được đến đây thì tốt biết mấy!
Ăn xong, họ trả một trăm năm mươi đồng rồi rời tiệm. Vợ chồng chủ quán nhìn theo ba mẹ con và cùng nói:
– Cảm ơn các vị! Chúc năm mới vui vẻ!
Nhìn theo bóng họ, hai vợ chồng chủ quán bàn bạc với nhau rất lâu.
Đến ngày 31 tháng 12 lần thứ ba, Bắc Hải Đình vẫn đông khách. Hai vợ chồng bận rộn đến mức hầu như không có thời gian trò chuyện. Đến 9 giờ 30 tối, cả hai bỗng thấy trong lòng có một cảm giác khó tả. Đến 10 giờ, nhân viên trong tiệm đều đã nhận bao lì xì và ra về. Ông chủ vội tháo bảng giá mới trên tường, vốn ghi “200 đồng một bát mì”, thay bằng bảng giá cũ của năm ngoái: “150 đồng một bát mì”. Trên bàn số hai, ba mươi phút trước, bà chủ đã đặt sẵn tờ giấy “Đã đặt chỗ”.
Đúng 10 giờ 30, ba mẹ con xuất hiện. Có vẻ họ cố chờ khách ra về hết rồi mới đến. Cậu con trai lớn mặc đồng phục cấp hai, cậu em mặc lại bộ quần áo của anh, hơi rộng một chút. Cả hai đã lớn hơn rất nhiều.
– Mời vào! Mời vào! – bà chủ niềm nở chào.
Nhìn khuôn mặt tươi cười của bà, người mẹ chậm rãi nói:
– Làm ơn nấu cho chúng tôi… hai bát mì được không?
– Được chứ, mời ngồi bên này!
Bà chủ lại đưa họ đến bàn số hai, nhanh tay cất tờ giấy “Đã đặt chỗ”, rồi quay vào bếp gọi lớn:
– Hai bát mì.
– Vâng, hai bát mì. Có ngay.
Ông chủ vừa đáp vừa bỏ ba phần mì vào nồi.
Ba mẹ con vừa ăn vừa trò chuyện, dáng vẻ rất phấn khởi. Đứng sau bếp, vợ chồng chủ quán cũng cảm nhận được niềm vui của họ và thấy lòng mình ấm áp theo.
– Tiểu Thuần, anh lớn, hôm nay mẹ muốn cảm ơn các con.
– Cảm ơn chúng con ạ? Vì sao vậy mẹ?
– Chuyện là thế này: vụ tai nạn xe hơi của bố các con đã làm tám người bị thương. Công ty bảo hiểm chỉ bồi thường một phần, số còn lại chúng ta phải chịu, nên mấy năm nay mỗi tháng chúng ta đều phải nộp năm mươi ngàn đồng.
– Chuyện đó chúng con biết rồi – cậu con lớn đáp.
Bà chủ đứng bên trong lặng im lắng nghe.
– Lẽ ra đến tháng ba năm sau mới trả hết, nhưng năm nay mẹ đã nộp xong toàn bộ rồi!
– Thật không mẹ?
– Thật. Vì anh lớn nhận việc đưa báo, còn Tiểu Thuần giúp mẹ đi chợ, nấu cơm nên mẹ có thể yên tâm làm việc. Công ty đã thưởng cho mẹ một tháng lương đặc biệt, vì vậy mẹ đã trả hết khoản còn thiếu.
– Mẹ ơi! Anh ơi! Thật tốt quá. Nhưng sau này mẹ cứ để con tiếp tục nấu cơm nhé.
– Con cũng sẽ tiếp tục đi đưa báo. Tiểu Thuần, chúng ta phải cố gắng lên!
– Mẹ cảm ơn hai anh em con nhiều lắm!
– Tiểu Thuần và con còn một bí mật chưa nói với mẹ. Một ngày chủ nhật tháng mười một, trường của Tiểu Thuần gửi thư mời phụ huynh đến dự tiết học. Thầy giáo còn gửi thư báo rằng bài văn của Tiểu Thuần được chọn làm đại diện cho Bắc Hải đảo đi dự thi văn toàn quốc. Con nghe bạn của em nói mới biết, nên hôm ấy con thay mẹ đến dự.
– Thật sao? Rồi thế nào?
– Thầy giáo ra đề “Chí hướng và nguyện vọng của em là gì?”. Tiểu Thuần đã viết về bát mì và đọc trước tập thể. Em viết rằng: “Bố bị tai nạn xe mất đi, để lại nhiều gánh nặng. Để gánh vác trách nhiệm ấy, mẹ phải thức khuya dậy sớm làm việc”. Em cũng viết cả chuyện con hằng ngày đi đưa báo. Rồi em viết: “Vào tối 31 tháng 12, ba mẹ con cùng ăn một bát mì rất ngon. Ba người chỉ gọi một tô mì, nhưng vợ chồng bác chủ tiệm vẫn cảm ơn và chúc chúng tôi năm mới vui vẻ. Lời chúc ấy đã giúp chúng tôi có dũng khí để sống, khiến gánh nặng bố để lại nhẹ hơn”. Vì vậy, Tiểu Thuần viết rằng nguyện vọng của em là sau này mở một tiệm mì, trở thành ông chủ tiệm mì lớn nhất Nhật Bản, và cũng sẽ nói với khách hàng của mình những câu như: “Cố gắng lên! Chúc hạnh phúc! Cảm ơn!”.”
Đứng sau bếp, hai vợ chồng chủ quán lặng người nghe ba mẹ con trò chuyện, nước mắt lăn dài.
– Bài văn đọc xong, thầy giáo nói: “Anh của Tiểu Thuần hôm nay thay mẹ đến dự, xin mời em lên phát biểu vài lời”.
– Thật vậy sao? Lúc đó con nói gì?
– Vì quá bất ngờ nên ban đầu con không biết nói gì. Con nói: “Cảm ơn sự quan tâm và yêu thương của thầy cô đối với Tiểu Thuần. Hằng ngày em con phải đi chợ nấu cơm, nên mỗi khi tham gia hoạt động đoàn thể, em đều phải vội vã về nhà, điều này gây không ít phiền toái cho mọi người. Vừa rồi khi em con đọc bài văn, trong lòng con thấy xấu hổ, nhưng đó là sự xấu hổ chân chính. Mấy năm nay, mẹ chỉ gọi một bát mì, đó là cả một sự dũng cảm. Anh em chúng con sẽ không bao giờ quên. Chúng con tự hứa sẽ cố gắng hơn nữa, quan tâm chăm sóc mẹ nhiều hơn. Cuối cùng, con mong các thầy cô tiếp tục quan tâm giúp đỡ em con.”
Ba mẹ con nắm tay nhau, vỗ vai động viên nhau, vui vẻ ăn hết tô mì đón năm mới, rồi trả 300 đồng, nói lời cảm ơn vợ chồng chủ quán, cúi chào và ra về. Nhìn theo họ, vợ chồng chủ quán nói với theo:
– Cảm ơn! Chúc mừng năm mới!
Lại một năm nữa trôi qua.
Vào tối 31 tháng 12, lúc 9 giờ, ở Bắc Hải Đình, bàn số hai vẫn được đặt tấm giấy “Đã đặt chỗ”, nhưng ba mẹ con không xuất hiện.
Năm thứ hai, rồi năm thứ ba, bàn số hai vẫn không có người ngồi. Ba mẹ con cũng không quay lại. Việc làm ăn của Bắc Hải Đình vẫn như mọi năm, toàn bộ đồ đạc trong quán được thay mới, nhưng bàn số hai thì vẫn được giữ nguyên như cũ.
Nhiều người khách thấy lạ liền hỏi: “Việc này có ý nghĩa gì vậy?”. Ông bà chủ kể lại câu chuyện bát mì cho mọi người nghe. Chiếc bàn cũ được đặt ở vị trí trung tâm, như một niềm hy vọng rằng một ngày nào đó ba vị khách kia sẽ quay trở lại, và chiếc bàn ấy sẽ dùng để tiếp đón họ. Bàn số hai “cũ” trở thành “chiếc bàn hạnh phúc”, ai cũng muốn được ngồi thử vào đó.
Rất nhiều lần 31 tháng 12 nữa đã trôi qua.
Rồi lại một ngày 31 tháng 12 đến. Các chủ tiệm lân cận Bắc Hải Đình sau khi đóng cửa đều dẫn người nhà đến ăn mì. Họ vừa ăn vừa chờ tiếng chuông giao thừa vang lên, rồi cùng nhau đi bái thần. Đây đã là thói quen suốt năm, sáu năm qua. Hơn 9 giờ 30 tối, vợ chồng chủ tiệm cá đem đến một chậu cá sống. Sau đó, những người khác mang rượu, thức ăn đến. Chẳng mấy chốc đã có khoảng ba, bốn chục người. Mọi người rất vui vẻ. Ai cũng biết câu chuyện về bàn số hai. Không ai nói ra, nhưng trong lòng họ đều mong chờ khoảnh khắc đón năm mới. Người ăn mì, người uống rượu, người bận rộn chuẩn bị thức ăn. Họ vừa ăn vừa chuyện trò, từ chuyện trên trời dưới đất đến chuyện nhà bên mới có thêm một chú nhóc. Câu chuyện nào cũng nối tiếp thành niềm vui, và ở đó, ai cũng xem nhau như người nhà.
Đến 10 giờ 30, cửa tiệm bỗng mở ra rất nhẹ. Mọi người trong quán lập tức im bặt nhìn ra cửa. Hai thanh niên mặc veston, tay cầm áo khoác, bước vào. Mọi người thở phào, không khí lại ồn ào trở lại. Bà chủ định bước ra xin lỗi vì quán đã hết chỗ thì đúng lúc ấy, một người phụ nữ ăn mặc hợp thời trang bước vào, đứng giữa hai thanh niên.
Mọi người trong tiệm gần như nín thở khi nghe người phụ nữ chậm rãi nói:
– Làm ơn… làm ơn cho chúng tôi ba bát mì được không?
Gương mặt bà chủ chợt biến sắc. Đã mười mấy năm rồi, hình ảnh người mẹ trẻ và hai đứa con trai năm nào bất ngờ hiện về, và giờ họ đang đứng trước mặt bà. Đứng sau bếp, ông chủ như chết lặng, giơ tay chỉ ba vị khách, lắp bắp:
– Các vị… các vị là…
Một trong hai thanh niên tiếp lời:
– Vâng! Vào ngày cuối năm mười bốn năm trước, ba mẹ con cháu đã gọi một bát mì. Nhờ sự khích lệ từ bát mì ấy, ba mẹ con cháu có thêm nghị lực để sống. Sau đó, chúng cháu chuyển đến nhà ông bà ngoại ở Tư Hạ. Năm nay cháu thi đỗ vào trường y, hiện đang thực tập tại khoa nhi của bệnh viện Kinh Đô. Tháng tư năm sau, cháu sẽ đến làm việc tại bệnh viện tổng hợp của Trát Hoảng. Hôm nay, chúng cháu trước là đến chào hỏi bệnh viện, tiện đường ghé thăm mộ của bố. Còn em cháu, ước mơ trở thành ông chủ tiệm mì lớn nhất Nhật Bản không thành, hiện đang làm nhân viên Ngân hàng Kinh Đô. Cuối cùng, điều ba mẹ con cháu đã ấp ủ từ rất lâu là hôm nay được đến chào hỏi hai bác và ăn mì ở Bắc Hải Đình này.
Ông bà chủ vừa nghe vừa gật đầu, nước mắt ướt đẫm khuôn mặt. Ông chủ tiệm rau ngồi gần cửa, miệng còn đầy mì, vội nhả ra rồi đứng bật dậy:
– Này ông bà chủ, sao lại thế này? Chẳng phải ông bà đã chuẩn bị cả mười năm nay để chờ ngày gặp lại này sao? Mau tiếp khách đi chứ. Mau lên!
Bà chủ như bừng tỉnh, đập nhẹ vào vai ông hàng rau, vừa cười vừa nói:
– Ồ phải… Xin mời! Xin mời! Bàn số hai, ba bát mì.
Ông chủ vội lau nước mắt, đáp:
– Có ngay. Ba bát mì.
Thật ra, điều vợ chồng chủ tiệm bỏ ra không nhiều, chỉ là vài vắt mì và vài câu nói chân thành để khích lệ, động viên, chúc mừng. Trong xã hội năng động hôm nay, con người dường như đôi lúc trở nên lạnh lùng và nhẫn tâm hơn. Nhưng từ câu chuyện này, ta có thể hiểu rằng: đừng để hoàn cảnh xung quanh khiến mình trở nên vô cảm. Chỉ cần dành cho người khác một chút quan tâm, bạn cũng có thể đem đến cho họ niềm hạnh phúc. Chúng ta không nên sống nhỏ nhen, ích kỷ, bởi tôi tin trong mỗi con người đều ẩn chứa một tấm lòng nhân ái. Hãy mở kho báu ấy ra và thắp sáng nó, dù chỉ là một tia sáng yếu ớt, vì trong đêm đông giá lạnh, nó vẫn có thể mang lại hơi ấm cho mọi người.
Câu chuyện này từng làm xúc động rất nhiều độc giả Nhật Bản. Có người nhận xét: “Đọc xong câu chuyện này, không ai không rơi nước mắt”. Nhận xét ấy có thể hơi phóng đại, nhưng không phải không có cơ sở. Quả thật, rất nhiều người sau khi đọc xong đã bật khóc, bởi sự quan tâm chân thành và lòng nhân hậu trong câu chuyện đã chạm đến trái tim họ.
