Đối diện với thị phi
Câu chuyện thứ nhất
Trong một buổi nhàn hạ, vua Đường Thái Tông hỏi vị quan cận thần Hứa Kính Tôn:
– Trẫm thấy phẩm cách của khanh cũng không phải hạng sơ bạc. Vì sao lại có nhiều lời thị phi chê ghét đến vậy?
Hứa Kính Tôn thưa:
– Tâu bệ hạ, mưa xuân tầm tã như dầu, người nông phu vui vì ruộng đất được thấm nhuần, nhưng kẻ bộ hành lại ghét vì đường trơn trượt. Trăng thu sáng vằng vặc như gương treo giữa trời đêm, thi nhân vui vì có dịp thưởng ngoạn ngâm vịnh, nhưng bọn đạo chích lại ghét vì ánh trăng quá sáng. Trời đất vốn vô tư, không thiên vị ai, vậy mà nắng mưa thời tiết vẫn bị thế gian ghét thương, oán trách.
– Hạ thần đâu phải người toàn vẹn, làm sao tránh khỏi lời chê bai. Vì vậy, ngu thần nghĩ rằng với tiếng thị phi trong đời, nên bình tâm suy xét, đừng vội tin nghe. Vua tin lời thị phi thì quan thần bị hại. Cha mẹ tin lời thị phi thì con cái bị ruồng bỏ. Vợ chồng tin lời thị phi thì gia đình ly tán. Lời thị phi của thế gian độc hơn rắn rết, bén hơn gươm đao, giết người mà không thấy máu.
Câu chuyện thứ hai
Một lần, Đức Phật đi giáo hóa ở vùng có nhiều người tu theo Bà La Môn giáo. Các tu sĩ Bà La Môn thấy đệ tử của mình theo Phật ngày càng đông nên ra đón đường mắng chửi. Đức Phật vẫn thong thả bước đi, còn họ cứ theo sau không tiếc lời rủa xả. Thấy Phật thản nhiên im lặng, họ tức giận chặn lại và hỏi:
– Ngài có điếc không?
– Ta không điếc.
– Không điếc sao lại không nghe tôi chửi?
– Này tín đồ Bà La Môn, nếu nhà ông có tiệc, thân nhân đến dự, khi mãn tiệc ông đem quà tặng mà họ không nhận thì quà ấy thuộc về ai?
– Thuộc về tôi chứ còn ai.
– Cũng vậy, ông chửi ta, ta không nhận thì lời ấy vẫn thuộc về ông.
Trong kinh Phật có viết rằng, khi người ác mắng chửi người thiện mà người thiện không nhận, thì người ác giống như kẻ ngửa mặt lên trời phun nước bọt: nước bọt không tới trời mà rơi lại trên chính mặt người phun. Có thọ nhận mới dính mắc khổ đau, không thọ nhận thì được an vui.
Vì vậy, từ nay về sau, nếu nghe ai nói lời không tốt về mình, đừng vội thọ nhận thì lòng sẽ nhẹ nhàng hơn. Theo Phật giáo, khẩu nghiệp là một trong những nghiệp nặng nề nhất. Vết thương trên thân thể còn có ngày lành, nhưng vết thương do lời nói gây ra thì không biết bao giờ mới nguôi.
Bởi thế, hãy cẩn trọng với lời nói của mình. Đừng tạo thị phi vì vô ý thức, cũng đừng trách móc người khác chỉ vì lỗi lầm của họ, bởi: “Every saint has a past, every sinner has a future”, nghĩa là “Vị thánh nào cũng có một quá khứ, và tội đồ nào cũng có một tương lai”.
