Tại sao đội đồ vật trên đầu nhẹ hơn xách và cõng?
Phụ nữ Triều Tiên thường đội đồ nặng trên đầu. Người dân ở một số nước châu Phi cũng có thói quen đặt vật nặng lên đỉnh đầu khi di chuyển. Phải chăng cách làm này thật sự giúp vận chuyển đồ vật dễ hơn và tiết kiệm sức lực hơn so với xách, gánh hoặc cõng?
Khi mang đồ đi trên đường, cơ thể phải tiêu hao năng lượng. Năng lượng tiêu hao càng nhiều thì con người càng nhanh mệt. Theo nguyên tắc vật lý, nếu một vật di chuyển trên mặt phẳng ngang lý tưởng thì về mặt lý thuyết không cần tốn công để chống lại trọng lực của chính vật đó. Nhưng khi con người đi bộ, trọng tâm cơ thể luôn lên xuống theo từng bước chân.
Nếu xách vật nặng bằng tay, trọng tâm của vật cũng lên xuống theo nhịp bước. Khi trọng tâm được nâng lên, cơ thể phải sinh công để chống lại trọng lực; khi trọng tâm hạ xuống, phần năng lượng ấy lại bị tiêu hao do va chạm giữa chân và mặt đất. Vì vậy, khi xách vật nặng đi đường, ta phải tiêu tốn thêm năng lượng để khắc phục sự dao động của trọng tâm người và vật.
Nếu đặt vật nặng lên đầu, cột sống có tính đàn hồi giống như một chiếc lò xo. Khi bước đi, độ dao động lên xuống của vật nặng nhỏ hơn, nên công cần dùng để chống lại trọng lực cũng ít hơn. Vì thế, người đội đồ trên đầu thường cảm thấy đỡ mệt hơn so với xách hoặc cõng.
Tất nhiên, đội vật nặng trên đầu cũng cần thời gian luyện tập và kinh nghiệm. Người ta có thể kiểm chứng bằng cách đo lượng khí cacbonic thải ra: lượng khí này càng nhiều thì năng lượng cơ thể tiêu hao càng lớn. Qua thực nghiệm, với cùng một vật nặng, phương pháp đội đầu phù hợp với nguyên lý tiết kiệm sức hơn nhiều cách mang vác khác.
