Tại sao các nhà khoa học biết động vật có thể nằm mơ?

Con người biết nằm mơ, vậy động vật có nằm mơ không? Đây là một câu hỏi rất thú vị.

Trước đây, khi quan sát thói quen sinh hoạt của hươu cao cổ hoang dã và hươu cao cổ trong vườn bách thú, các nhà khoa học phát hiện cách ngủ của chúng rất đặc biệt, gồm ngủ nông và ngủ sâu. Khi ngủ nông, cơ thể nằm ngang nhưng chiếc cổ dài vẫn dựng cao, một phần đại não còn ở trạng thái hưng phấn, khiến người ta có cảm giác nó vẫn “chưa ngủ”. Chỉ khi ngủ sâu, hươu cao cổ mới đặt đầu lên phần đuôi, nhưng thời gian này thường không kéo dài quá 20 phút.

Vì sao lại như vậy? Dựa trên khảo sát thực địa về hành vi của hươu cao cổ, các nhà khoa học giải thích rằng sư tử là kẻ thù chính của chúng và thường tấn công bất ngờ. Vì thế, trong quá trình đấu tranh lâu dài với kẻ thù, hươu cao cổ đã hình thành “bí quyết” vừa vươn cổ khi ngủ, vừa ngủ sâu trong thời gian ngắn để đề phòng sư tử, nhờ đó vừa nghỉ ngơi được vừa giữ an toàn.

Điều thú vị là một nhà nghiên cứu động vật người Mĩ khi khảo sát hươu cao cổ ở vùng Đông Nam Châu Phi đã phát hiện một con hươu cao cổ được theo dõi đang nằm ngủ say. Đột nhiên, nó đứng bật dậy, lồng lộn điên cuồng, trông vô cùng hoảng sợ.

Ban đầu, các nhà khoa học đoán có thể có thứ gì đó xung quanh đã kích động nó. Nhưng sau khi kiểm tra kỹ, mọi thứ xung quanh đều yên ổn. Hiện tượng ấy khiến họ rất ngạc nhiên. Qua nhiều lần phân tích, họ nhận ra rằng ban ngày con hươu cao cổ này từng bị sư tử tấn công và suýt rơi vào móng vuốt của nó; vì vậy, việc nó hoảng loạn giữa đêm có thể liên quan đến một cơn ác mộng về sự việc ban ngày.

Sau đó, các nhà khoa học nghiên cứu sâu hơn và phát hiện khi động vật ngủ, đại não có thể phát ra sóng điện từ giống như não người khi nằm mơ. Vì vậy, động vật cũng có thể nằm mơ. Khi dùng “máy điện não đồ” kiểm tra động vật, họ nhận thấy có loài mơ nhiều và lâu, có loài mơ ít và ngắn hơn. Ví dụ, sóc và dơi thường nằm mơ, chim mơ tương đối ít, còn động vật bò sát hầu như không mơ. Các nhà khoa học cho rằng điều này có thể liên quan đến việc chúng luôn phải giữ cảnh giác trước kẻ thù tự nhiên để kịp thời chạy thoát.