Động vật khác với thực vật ở điểm nào?

Động vật và thực vật đều thuộc giới sinh vật, nhưng chúng là hai nhóm sinh vật lớn khác nhau rõ rệt. Hầu như ai cũng có thể phân biệt được phần lớn động vật và thực vật trong đời sống hằng ngày.

Tuy vậy, vẫn có một số loài trông vừa giống động vật vừa giống thực vật. Chẳng hạn, san hô là loài rất quen thuộc; hơn 100 năm trước, do hình dáng của nó giống như có rễ, thân, lá và cành, nhiều người từng dễ nhầm san hô là thực vật.

Vậy rốt cuộc động vật và thực vật khác nhau chủ yếu ở những điểm nào? Các nhà khoa học thường quy nạp thành bốn phương diện.

Trước hết, hầu hết thực vật đều nảy mầm, sinh trưởng, ra hoa và kết quả tại một vị trí cố định; nếu không bị nhổ khỏi đất, chúng có thể sống cả đời ở đó. Dĩ nhiên, vẫn có ngoại lệ như một số thực vật thủy sinh nhỏ sống trôi nổi trên mặt nước. Trái lại, phần lớn động vật thường di chuyển để tìm thức ăn, tránh kẻ thù hoặc vì những nhu cầu sống khác.

Thứ hai, từ nhỏ đến lớn, cơ quan của thực vật có thể thay đổi rõ rệt. Khi còn nhỏ, cây chỉ có rễ, thân, lá; khi trưởng thành, cây ra hoa; sau khi hoa tàn lại kết quả. Còn ở đa số động vật, trừ các loài bậc thấp, những cơ quan như ngũ quan và tứ chi đã có đủ từ khi mới sinh, chỉ khác nhau chủ yếu ở kích thước. Ví dụ sư tử con hay hổ con vừa chào đời đã có đầy đủ các cơ quan cơ bản giống bố mẹ.

Về tập tính sống, thực vật có một đặc điểm rất quan trọng: ngoài một số ít loài kí sinh hoặc sống nhờ, phần lớn thực vật có thể quang hợp, tự tạo “lương thực” để nuôi sống mình. Động vật thì không thể làm được điều đó; chúng phải dựa vào thức ăn từ thực vật hoặc từ các động vật khác.

Một tiêu chuẩn khác cũng rất rõ là cấu tạo tế bào. Khi quan sát dưới kính hiển vi, tế bào thực vật có một lớp vách tế bào dày và cứng, còn tế bào động vật chỉ có màng tế bào, không có vách tế bào.