Tại sao động vật lưỡng cư không sống ở biển?

Ếch, cóc và cả loài “mỹ nhân ngư” trong truyền thuyết có tiếng kêu như tiếng trẻ con khóc đều thuộc nhóm động vật lưỡng cư. Trên thực tế, nhóm này rất phong phú: toàn thế giới có khoảng 3000 loài, riêng Trung Quốc có khoảng 210 loài. Nhưng điều kỳ lạ là động vật lưỡng cư có thể sống ven sông hồ, đầm nước, khe suối... còn giữa đại dương mênh mông thì hầu như không thấy bóng dáng của chúng.

Nguyên nhân rốt cuộc là gì?

Muốn hiểu vấn đề này, trước hết có thể làm một thí nghiệm nhỏ đơn giản và thú vị. Hãy dùng một chiếc túi có màng bán thấm, tức chỉ cho các phân tử nước đi qua còn các phân tử lớn hơn thì không lọt được. Nếu trong túi đựng nước muối rồi đặt túi vào nước sạch, do áp suất thẩm thấu trong và ngoài túi khác nhau, nước sạch sẽ không ngừng thấm vào trong túi. Nhưng nếu cho nước sạch vào túi rồi đặt túi vào nước muối, nước trong túi sẽ dần chảy ra ngoài.

Thí nghiệm đơn giản này cho thấy nước trong dung dịch có nồng độ thấp sẽ có xu hướng di chuyển về phía dung dịch có nồng độ cao.

Cơ thể động vật lưỡng cư hiện đại được bao phủ bởi lớp da nhẵn, hàm lượng muối trong máu và dịch cơ thể thấp hơn nhiều so với nồng độ muối trong nước biển. Nếu chúng đi vào nước biển có nồng độ muối cao, lượng nước trong cơ thể sẽ thoát ra ngoài rất nhiều, kết quả là chúng chết vì mất nước. Qua nghiên cứu, các nhà khoa học phát hiện động vật lưỡng cư không thể tồn tại lâu trong vùng nước có hàm lượng muối 10‰. Trong khi đó, nước biển hiện nay thường có độ mặn trên 20‰, có nơi thậm chí lên đến 42‰. Vì vậy, phần lớn động vật lưỡng cư không thể sống ở biển.

Hiện nay, chỉ có một loài ếch biển sống ở các bãi bùn ven biển đảo Hải Nam, Trung Quốc và một số nước Đông Nam Á.

Nếu động vật lưỡng cư không thể sống lâu trong nước biển, tất nhiên chúng cũng khó bơi từ đất liền ra đảo. Vậy tại sao trên một số đảo vẫn có động vật lưỡng cư? Có thể vì những hòn đảo ấy trước kia từng nối liền với đất liền, sau này mới tách ra thành đảo, còn các loài động vật vốn sống ở đó thì tiếp tục tồn tại. Tuy nhiên, nhìn chung số loài lưỡng cư trên đảo thường ít hơn nhiều so với trên đất liền.