Ếch đẻ trứng có nhất định ở trong nước không?

Mỗi khi đông qua xuân tới, chúng ta thường bắt gặp những đám trứng đen kết lại thành từng mảng ở sông, hồ, mương, rãnh. Đó là thế hệ mới do ếch và cóc sinh ra. Không lâu sau, những trứng ấy sẽ nở thành nòng nọc bơi trong nước. Mở sách giáo khoa, ta thấy chúng được gọi là động vật lưỡng cư. Nói cách khác, tuy khi trưởng thành chúng có thể sống trên cạn, nhưng giai đoạn ấu thể lại cần đến nước để phát triển. Tuy nhiên, ở hoang mạc Australia hay những vùng hạn hán của châu Phi vẫn có rất nhiều loài lưỡng cư. Vậy chúng đẻ trứng bằng cách nào?

Hãy nhìn vào loài ếch Darwin ở châu Mỹ. Chúng không hoàn toàn tuân theo quy luật đẻ trứng thông thường của động vật lưỡng cư. Chúng đẻ trứng trên cạn, nhưng bố mẹ không bỏ mặc trứng. Ngược lại, ếch bố ngày đêm canh giữ bên cạnh. Đến khi nòng nọc chui ra khỏi lớp keo và bắt đầu bơi được, ếch bố sẽ ngậm chúng vào miệng. Lũ nòng nọc ở trong đó khoảng ba tuần để hoàn thành quá trình phát triển. Sau đó, ếch bố mới nhả chúng ra, và từ lúc ấy những con ếch con bắt đầu tự kiếm ăn.

Một số loài lưỡng cư khác lại có cách nuôi trứng rất khéo léo: chúng cõng con trên lưng cho đến khi trứng nở. Loài cóc cõng con nổi tiếng chính là một ví dụ. Trên lưng chúng có nhiều chỗ lõm như những túi nhỏ để nuôi con. Sau khi trứng được đẻ ra, phải trải qua quá trình vận chuyển vất vả mới nằm được trên lưng mẹ. Trong hơn ba tháng sau đó, con mẹ phải mang trứng trên lưng cho đến khi con non hoàn thành phát triển.

Đặc biệt hơn nữa là một loài ếch ở Australia. Vì lo môi trường nở trứng bị ô nhiễm, ếch mẹ sau khi đẻ liền nuốt toàn bộ trứng vào bụng. Vì thế, dạ dày của nó căng phồng lên. Trứng ếch nằm trong bụng mẹ khoảng 6-7 tuần. Trong thời gian này, để bảo vệ con, ếch mẹ phải nhịn ăn. Đến khi nòng nọc phát triển hoàn toàn, ếch mẹ mới lần lượt nhả từng con ra từ miệng, giống như một màn ảo thuật. Người lần đầu chứng kiến cảnh ấy chắc hẳn sẽ kinh ngạc đến há hốc miệng.

Dĩ nhiên, những cách đẻ và ấp trứng trái với quy luật thông thường của ếch, cóc không phải chỉ là nét kỳ lạ riêng của chúng, mà chủ yếu do hoàn cảnh sinh tồn buộc phải như vậy. Vì thế, dù đẻ trứng trên cạn, chúng vẫn cố chọn nơi ẩm ướt hoặc tự tạo môi trường thích hợp, thậm chí dùng chính cơ thể mình để bảo vệ trứng. Nếu không tìm được những cách thích nghi độc đáo ấy, chúng có lẽ chỉ là những vị khách vội vã trong lịch sử tiến hóa của sinh vật.