Tại sao nói giải quyết vấn đề Y2K rất phức tạp?
Vấn đề sự cố Y2K nhìn qua có vẻ đơn giản: chỉ cần đổi cách hiển thị năm từ hai chữ số thành bốn chữ số là có thể phân biệt thế kỷ XX và thế kỷ XXI. Nhưng trên thực tế, vấn đề này lại rất phức tạp. Khi bước vào thao tác cụ thể, ta sẽ thấy đây là việc vô cùng gian nan. Một nguyên nhân là khâu kiểm tra rất phức tạp. Vấn đề năm tháng liên quan đến nhiều mặt của hệ thống, bao gồm đồng hồ phần cứng, hệ điều hành, phần mềm hệ thống, phần mềm tầng trung gian, phần mềm thuê ngoài từ nhà kinh doanh bên C, cũng như các chương trình ứng dụng do chính người dùng tạo ra. Trong hàng vạn chương trình, làm sao tìm được các hạng mục có liên quan đến thời gian, năm tháng? Hàng loạt dữ liệu quan trọng, gồm tệp và dữ liệu trong kho dữ liệu, có những năm tháng liên quan nào? Chúng ở đâu? Sửa lại thế nào? Thống kê cho thấy có 40 - 98% chương trình và 20 - 85% tệp dữ liệu sẽ chịu ảnh hưởng bởi thời gian năm tháng. Trên thực tế, không phải mọi ngôn ngữ, mọi nền tảng đều có công cụ chuyển đổi để giải quyết vấn đề năm. Cũng không có công cụ nào có thể phát hiện tất cả các hạng mục liên quan đến thời gian năm tháng, vì rất nhiều hạng mục thời gian ẩn trong logic hoặc tính toán của chương trình, rất khó tìm thấy và cần can thiệp thủ công.
Vấn đề Y2K ảnh hưởng rất lớn tới mạng. Trên mạng có hàng ngàn, hàng vạn máy phục vụ và máy khách. Khi khởi tạo trạm công tác PC và thiết bị phục vụ, hệ thống phải bố trí thời gian và lịch thông qua BIOS và trị số thực của đồng hồ. Lịch trong hệ thống máy PC và máy phục vụ có thể bị hệ điều hành mạng cấy vào quá trình lắp đặt chương trình ứng dụng của máy khách và máy dịch vụ. Vì vậy, nếu BIOS không thể vượt qua năm 2000 suôn sẻ, thì đến lúc đó mọi trị số tham khảo về thời gian và lịch sẽ trở thành dữ liệu bất hợp pháp. Chương trình ứng dụng mạng có khả năng nhận lịch sai là rất lớn. Theo tính toán, máy PC từ năm 1996 trở về trước có 93% BIOS không vượt qua được năm 2000. BIOS từ năm 1996 trở về sau khá hơn, nhưng vẫn có khoảng 47% không vượt qua được năm 2000. Đó là vì hệ thống BIOS (basic input/output system, tức hệ thống xuất nhập cơ sở - mã điều khiển các phần cứng cơ sở như sự tương tác với ổ đĩa mềm, ổ đĩa cứng và bàn phím - chú thích của ND) cũ của máy PC ra đời đầu thập kỷ 80 không cho phép nhập lịch lớn hơn ngày 31 tháng 12 năm 1999. BIOS về sau tuy đã được đổi mới, nhưng về cơ bản bộ phận này vẫn giữ nguyên. Vì vậy, có thể dẫn tới việc từ chối thu và phát thư điện tử, thiết bị mất khả năng thao tác hỗ trợ, hộp thư thoại và hệ thống trao đổi bị hỗn loạn.
Tính phức tạp của vấn đề Y2K còn nằm ở quá trình thử nghiệm sửa đổi. Do các hệ thống nhiệm vụ then chốt đang vận hành không thể ngừng máy, việc sửa chữa, thử nghiệm và thay đổi càng gặp nhiều khó khăn. Ngoài ra, các cơ cấu nhiệm vụ then chốt ít nhiều đều có tính cơ mật, từ đó tạo ra những hạn chế ở các mức độ khác nhau đối với việc can thiệp của nhà cung cấp và các phương án giải quyết chuyên ngành. Hơn nữa, vấn đề năm 2000 còn liên quan đến các hệ thống nhúng tích hợp cơ điện có nhân tố lịch đa dạng; số lượng của chúng lớn, phân bố rộng, trình độ nhân viên triển khai chênh lệch nhiều, làm cho chương trình ứng dụng không đồng đều và gây khó khăn lớn hơn cho việc đổi mới hệ thống.
Các nhân tố kể trên đã khiến vấn đề Y2K từ một vấn đề kỹ thuật nhỏ trở thành một vấn đề quy hoạch tổng thể rất lớn mà nơi nào cũng có thể đụng phải.
