Tại sao hải li thích đắp đê?

Hà li, còn gọi là hải li, là loài động vật cỡ trung bình, dài hơn nửa mét và nặng khoảng 20 kg. Đặc điểm nổi bật nhất của chúng là thích sửa chữa, đắp đập, vì vậy con người gọi chúng là “động vật kiến trúc sư”.

Hải li thường sống trong hang ven sông giữa rừng. Để hang ổ không bị nước sông cuốn đi, chúng có thói quen xây đập bên ngoài hang.

Đối với một con hải li không quá lớn, việc xây một chiếc đập trên sông là công trình đồ sộ, chẳng khác nào con người xây dựng một công trình kiến trúc. Trước tiên, hải li phải chuẩn bị đầy đủ vật liệu. Bước đầu tiên là đốn gỗ. Chúng dùng răng cửa sắc nhọn để gặm đứt những cây gần bờ sông trong rừng. Sau đó chúng chọn hướng tốt để cây đổ về phía sông, lợi dụng dòng nước vận chuyển gỗ đến khu vực xây đập, rồi cắm thẳng thân gỗ xuống lớp đất sét dưới nước làm cọc. Tiếp đó, hải li chuyển thêm bùn lắng, đá và những thân cây nhỏ hơn, xếp chồng lại thành đập. Các nhà động vật học khi quan sát hải li đắp đập đã phát hiện chiếc đập lớn nhất do “kiến trúc sư” này xây dựng dài 180 m, rộng 6 m và cao 3 m.

Sau khi đập được xây xong, vùng nước bên trong trở thành một hồ nước yên tĩnh. Lúc này, hải li xây tổ ở bãi nông bên hồ sẽ không còn lo bị dòng nước va đập cuốn đi.

Chiếc đập do hải li xây có thể được truyền từ đời này sang đời khác và liên tục được bảo vệ, sửa chữa. Vì mực nước luôn thay đổi, độ cao của đập cũng tăng giảm tương ứng.

Nếu mực nước trong đập dâng cao, có nguy cơ nhấn chìm hang ổ, hải li sẽ hạ đập xuống một chút để nước tràn ra ngoài. Nếu đập bị hư hại nghiêm trọng, chúng sẽ tập hợp cả đàn để sửa chữa.