Vì sao Hải vương tinh có lúc cách xa Mặt trời hơn Diêm vương tinh?

Hầu hết sách thiên văn đều cho biết Diêm Vương Tinh có khoảng cách trung bình đến Mặt Trời là 39,44 đơn vị thiên văn, tức khoảng 5,9 tỉ km. Hải Vương Tinh có khoảng cách trung bình đến Mặt Trời là 30,058 đơn vị thiên văn, khoảng 4,497 tỉ km. Vậy vì sao lại có lúc Hải Vương Tinh ở xa Mặt Trời hơn Diêm Vương Tinh?

Vấn đề nằm ở độ lệch tâm của quỹ đạo hai thiên thể này.

Quỹ đạo của Hải Vương Tinh quanh Mặt Trời gần như là hình tròn, tỉ suất tâm sai rất nhỏ, chỉ khoảng 0,009, nên khoảng cách gần nhất và xa nhất của nó đối với Mặt Trời không chênh lệch nhiều. Khi xa Mặt Trời nhất, Hải Vương Tinh ở cách 30,316 đơn vị thiên văn, khoảng 4,537 tỉ km; khi gần Mặt Trời nhất, nó cách 29,800 đơn vị thiên văn, khoảng 4,456 tỉ km.

Ngược lại, quỹ đạo của Diêm Vương Tinh là một hình elip khá dẹt, tỉ suất tâm sai lớn, khoảng 0,256. Vì thế, khoảng cách giữa nó và Mặt Trời biến đổi rất mạnh. Khi ở xa nhất, Diêm Vương Tinh cách Mặt Trời 49,19 đơn vị thiên văn, khoảng 7,375 tỉ km; còn khi gần nhất, nó chỉ cách 29,58 đơn vị thiên văn, khoảng 4,425 tỉ km.

So sánh hai quỹ đạo có thể thấy, trong phần lớn thời gian, Diêm Vương Tinh ở xa Mặt Trời hơn Hải Vương Tinh rất nhiều. Chỉ khi Diêm Vương Tinh đi đến đoạn gần Mặt Trời nhất trên quỹ đạo của mình, nó mới có một khoảng thời gian nằm gần Mặt Trời hơn Hải Vương Tinh.

Diêm Vương Tinh quay quanh Mặt Trời một vòng mất 90465 ngày, khoảng 247,7 năm. Lần gần đây, nó đi qua điểm gần Mặt Trời nhất vào ngày 12 tháng 9 năm 1989. Trong khoảng thời gian trước và sau đó, tức từ ngày 21 tháng 1 năm 1979 đến ngày 14 tháng 3 năm 1999, khoảng cách từ Diêm Vương Tinh đến Mặt Trời ngắn hơn khoảng cách của Hải Vương Tinh. Khi ấy, danh hiệu thiên thể xa Mặt Trời nhất tạm thời thuộc về Hải Vương Tinh.