Trên hoả tinh có sự sống không?
Hoả Tinh là một thiên thể có nhiều điểm khá giống Trái Đất. Trong hệ Mặt Trời, nó cách Mặt Trời 1,5 đơn vị thiên văn, chỉ xa hơn Trái Đất khoảng 50%. Nhiệt độ bề mặt Hoả Tinh khoảng 20 °C- 140 °C. Chu kỳ tự quay của Hoả Tinh là 24 giờ 37 phút 22 giây, chỉ dài hơn chu kỳ tự quay của Trái Đất khoảng 40 phút. Trục Hoả Tinh nghiêng với đường xích đạo của nó một góc 23 độ 59 phút, gần giống Trái Đất, với góc đường xích đạo là 23o 27', nên trên Hoả Tinh cũng có bốn mùa. Hoả Tinh quay một vòng quanh Mặt Trời trong 687 ngày, chưa đến 2 năm Trái Đất.
Hoả Tinh cũng có khí quyển, tuy rất loãng, chỉ bằng khoảng 1% khí quyển Trái Đất, và thành phần chủ yếu là CO2, chiếm 95%. Tuy vậy, qua thí nghiệm, con người biết rằng một số sinh vật cấp thấp có thể tồn tại trong môi trường như thế.
Chính vì Hoả Tinh có những điều kiện tương tự Trái Đất nên hơn 100 năm nay con người luôn nuôi hy vọng rằng trên đó có sự sống. Đặc biệt, vào cuối thế kỷ XIX, phát hiện được gọi là “kênh đào” trên Hoả Tinh càng khiến nhiều người tin rằng có sinh vật có trí tuệ sống ở hành tinh này. Mãi đến thập kỷ 50 của thế kỷ XX, vẫn có không ít người tin vào sự tồn tại của người Hoả Tinh. Năm 1959, sau khi con người phóng vệ tinh nhân tạo, nhà thiên văn Liên Xô Shokolovski, một người khá có uy tín, còn tuyên bố với toàn thế giới rằng theo nghiên cứu của ông, hai vệ tinh của Hoả Tinh còn tiên tiến hơn cả “vệ tinh nhân tạo Hoả Tinh” do con người phóng lên. Nhưng cùng với sự phát triển của kỹ thuật thám hiểm vũ trụ, con người đã có thể quan sát Hoả Tinh ở cự ly rất gần. Người ta phát hiện hai vệ tinh của Hoả Tinh đều là những thiên thể đá, trên Hoả Tinh căn bản không có kênh đào do con người đào, cũng không có dấu vết của sinh vật trí tuệ, thậm chí không thấy cả những sinh vật mà mắt thường có thể phân biệt.
Dù vậy, con người vẫn chưa chịu bỏ cuộc. Sinh vật lớn không có, nhưng không thể vì thế mà khẳng định không có vi sinh vật. Vì vậy, năm 1976, khi tàu “Cướp biển” (Viking) đổ bộ lên Hoả Tinh, nó mang nhiệm vụ tìm kiếm sự sống. Con người đã thiết kế 3 phòng thí nghiệm đặc biệt: một là tìm xem có quá trình trao đổi chất dựa trên tác dụng quang hợp hay không; hai là mô phỏng sự trao đổi chất trên Trái Đất để làm rõ trong đất Hoả Tinh có vi sinh vật hay không; ba là đo sự trao đổi khí giữa sinh vật và môi trường xung quanh. Những kết quả thí nghiệm này không chứng minh được, nhưng cũng chưa phủ nhận hoàn toàn khả năng tồn tại sự sống trên Hoả Tinh. Vì vậy, Hoả Tinh có sự sống hay không vẫn là một bí ẩn.
Điều khiến người ta phấn khởi là vào mùa thu năm 1996, Cục Hàng không Vũ trụ Nasa của Mỹ tuyên bố đã tìm được một vẫn thạch ở Nam Cực Trái Đất rơi xuống từ Hoả Tinh, trong đó phát hiện dấu vết của vi sinh vật. Theo nghiên cứu, vẫn thạch này hình thành cách đây khoảng 4,0 - 4,5 tỉ năm, có khả năng bị bắn ra khỏi Hoả Tinh trong một lần núi lửa hoạt động lớn cách đây 16 triệu năm. Sau đó nó trôi nổi gần 10 triệu năm trong không gian và rơi xuống vùng băng nguyên thủy ở Nam Cực Trái Đất cách đây 13.000 năm.
Đồng thời, các nhà khoa học cũng thận trọng chỉ rõ rằng cái gọi là di tích vi sinh vật ấy có thể đã bị nhiễm từ các chất trên Trái Đất. Hơn nữa, cho dù vẫn thạch đến từ Hoả Tinh thật sự chứa dấu vết vi sinh vật, thì đó cũng chỉ phản ánh tình hình trên Hoả Tinh từ rất lâu trước đây, không thể chứng minh rằng hiện nay trên Hoả Tinh vẫn có sự sống. Vì thế, câu đố về sự sống trên Hoả Tinh vẫn chưa có lời giải đáp.
