Vành của Thổ tinh thực chất là gì?
Thổ Tinh là một hành tinh rất đẹp. Quanh vùng xích đạo của nó có một vành sáng, trông như một người đội chiếc mũ vành rộng. Trong hệ Mặt Trời, Mộc Tinh và Thiên Vương Tinh cũng có vành sáng, nhưng không hành tinh nào thu hút con người như vành sáng của Thổ Tinh.
Năm 1610, khi Galilê dùng kính viễn vọng tự chế để quan sát Thổ Tinh, ông phát hiện bên cạnh hành tinh này có một vật thể dị dạng rất lạ, giống như Thổ Tinh mọc thêm hai cái tai. Khoảng 50 năm sau, nhà thiên văn Hà Lan Huyens dùng kính viễn vọng thiên văn tiên tiến hơn quan sát Thổ Tinh mới xác nhận rằng trên thực tế Thổ Tinh có một vành sáng vừa mỏng vừa phẳng.
Ban đầu, con người cho rằng vành sáng của Thổ Tinh là một vòng hoàn chỉnh. Mãi đến giữa thế kỷ XIX, qua quan sát, người ta mới nhận ra vành sáng ấy được cấu tạo từ vô số mảnh vụn. Chúng có thể là hạt băng hoặc cục đá, đường kính từ vài cm đến vài mét, chuyển động quanh Thổ Tinh như đèn kéo quân. Vành sáng của Thổ Tinh rất mỏng, độ dày chỉ khoảng 10 km, nhưng lại vô cùng rộng, đủ để Trái Đất của chúng ta lăn trong vành ấy như quả bóng rổ lăn trên lối đi. Qua kính viễn vọng, vành sáng Thổ Tinh trông sáng và phẳng; nhưng các bức ảnh do tàu thám hiểm gửi về cho thấy bộ mặt thật của nó có cấu trúc rất phức tạp. Tháng 11 năm 1980, khi “Người lữ hành số 1” bay gần Thổ Tinh, nó đã chụp được nhiều bức ảnh rất rõ về vành sáng, lần đầu giúp con người hiểu chi tiết cấu tạo của hệ vành này.
Thực ra, vành sáng Thổ Tinh được cấu tạo bởi vô số vành tối và vành sáng xen kẽ nhau, trông giống những rãnh dày đặc trên một chiếc đĩa hát.
Từ Trái Đất nhìn lên, vành sáng Thổ Tinh không chỉ sáng mà còn rất đẹp. Hình dạng của nó thay đổi không ngừng. Có vài năm, Thổ Tinh trông như đội một chiếc mũ vành rộng, nhưng vài năm sau vành sáng ấy lại đột nhiên biến mất. Huyens đã giải thích chính xác hiện tượng này: trong quá trình chuyển động của Thổ Tinh, vành sáng của nó hướng về chúng ta dưới những góc độ khác nhau. Khi mép vành sáng quay đúng về phía Trái Đất, từ Trái Đất ta gần như không thể nhìn thấy vành sáng đỏ ấy nữa. Cứ khoảng 15 năm, vành sáng của Thổ Tinh lại biến mất một lần khỏi tầm nhìn của con người. Ví dụ, vào các năm 1950 - 1951 và 1965 - 1966, vành sáng Thổ Tinh từng biến mất trong đường nhìn của chúng ta.
