Núi vòng tròn có phải là đặc sản riêng của Mặt trăng không?

Hơn 300 năm trước, các nhà thiên văn lần đầu nhìn thấy núi vòng tròn hay núi miệng phễu trên Mặt Trăng qua kính viễn vọng. Họ gần như không dám tin vào mắt mình, bởi lẽ những cấu trúc như thế sao lại xuất hiện trên Mặt Trăng vốn trong sáng và đẹp như ngọc? Những thiết bị thám hiểm vũ trụ gần đây cho thấy núi vòng tròn không phải “đặc sản” riêng của Mặt Trăng; hầu như trên bề mặt các hành tinh và vệ tinh đều có rất nhiều núi vòng tròn.

Từ các bức ảnh do thiết bị thám hiểm vũ trụ gửi về, Thủy Tinh và Mặt Trăng khá giống nhau, bề mặt đều phân bố dày đặc núi vòng tròn, nhưng ở Thủy Tinh chúng thưa hơn nhiều so với Mặt Trăng. Hoả Tinh và hai vệ tinh của nó cũng có núi vòng tròn. Trên Hoả Tinh, diện tích bề mặt có nhiều hố gần như chiếm một nửa. Các vệ tinh của Mộc Tinh cũng có những hố chồng chất lên nhau; đặc biệt bề mặt vệ tinh thứ 4 của Mộc Tinh có núi vòng tròn dày đặc, hoàn toàn có thể so với Thủy Tinh và Mặt Trăng. Thổ Tinh và các vệ tinh của Thiên Vương Tinh cũng có núi vòng tròn ở những mức độ khác nhau.

Trái Đất nơi chúng ta sống cũng không phải ngoại lệ. Bằng các phương pháp tiên tiến như vệ tinh nhân tạo, con người đã phát hiện trên mặt đất có hơn 1000 lỗ trũng và núi vòng tròn.

Về nguyên nhân xuất hiện núi vòng tròn, nhiều học giả có những ý kiến khác nhau. Qua khảo sát thực địa, các nhà khoa học phát hiện quanh núi vòng tròn trên Mặt Trăng có nhiều lớp viền đồng tâm, phát triển ra bốn phía theo dạng bức xạ. Ngoài ra, những núi vòng tròn thành chuỗi và các gò đồi nằm giữa vùng trũng cũng chứng minh nguyên nhân hình thành của chúng là do va chạm. Một số núi vòng tròn bên ngoài rất giống miệng núi lửa, và trên Mặt Trăng cũng phân bố nhiều dấu vết núi lửa. Những dấu vết này là chứng cứ cho nguyên nhân hình thành từ núi lửa. Hiện nay, cách nhìn về nguồn gốc núi vòng tròn trên Mặt Trăng về cơ bản nghiêng theo xu hướng: tuyệt đại đa số núi vòng tròn là do vẫn thạch va chạm gây nên, chỉ một số ít là dấu tích còn lại của núi lửa.