Vì sao có sao chổi bị mất đi?
Sao chổi giống như những “kẻ lang thang” trong hệ Mặt Trời. Có ngôi sau một thời gian nhất định lại quay trở về, nhưng cũng có ngôi đi rồi không bao giờ trở lại. Những sao chổi quay lại theo chu kỳ gọi là sao chổi chu kỳ, quỹ đạo quanh Mặt Trời của chúng có dạng elip. Còn những sao chổi một đi không trở lại gọi là sao chổi phi chu kỳ, quỹ đạo của chúng thường có dạng parabol hoặc hypebol. Các nhà khoa học phát hiện rằng ngay cả sao chổi chu kỳ cũng có thể biến mất. Vì sao lại như vậy?
Khi chuyển động trong hệ Mặt Trời, sao chổi thường bay qua gần các hành tinh lớn và chịu tác động hấp dẫn của chúng, khiến quỹ đạo chuyển động bị thay đổi. Mộc Tinh và Thổ Tinh là hai hành tinh gây ảnh hưởng mạnh nhất. Nếu sao chổi bị tác động quá lớn, tốc độ của nó có thể tăng lên nhiều, làm quỹ đạo elip ban đầu biến đổi thành quỹ đạo mở, có thể là parabol hoặc hypebol. Khi đó, sao chổi chu kỳ trở thành sao chổi phi chu kỳ, bay đi mãi và không quay lại nữa, tức trở thành sao chổi mất tích.
Một nguyên nhân khác khiến sao chổi chu kỳ biến mất là nó bị vỡ ra thành một đám sao băng. Khi đó, với tư cách là sao chổi, nó không còn được nhìn thấy nữa; nhưng nếu đám mảnh vụn ấy đi qua hệ Mặt Trời và Trái Đất xuyên qua, chúng có thể tạo thành một trận mưa sao băng rất đẹp. Sao chổi Biela là ví dụ nổi tiếng cho hiện tượng này.
Sao chổi Biela được phát hiện lần đầu vào tháng 2 năm 1826. Nó bay quanh Mặt Trời một vòng mất 6,6 năm. Sau vài lần quay trở lại, đến tháng giêng năm 1846, sao chổi Biela đột nhiên tách thành hai sao chổi, một lớn và một nhỏ. Năm 1865 lẽ ra nó phải quay lại, nhưng từ đó sao chổi này không xuất hiện nữa. Tối ngày 27 tháng 11 năm 1872, khi Trái Đất đi xuyên qua quỹ đạo của sao chổi Biela, trên trời xuất hiện một trận mưa sao băng kéo dài khoảng 5 giờ với khoảng 16 vạn sao băng. Trận mưa sao băng ấy chính là do các mảnh vụn còn lại sau khi sao chổi Biela tan vỡ gây ra.
Ngoài ra, mỗi lần quay lại và đi gần Mặt Trời, một phần vật chất của sao chổi sẽ bốc hơi thành khí, tạo nên tóc sao chổi, đuôi sao chổi và mây sao chổi. Vì vậy khối lượng của nó bị hao hụt dần, khiến sao chổi ngày càng “gầy” đi. Các nhà khoa học tính rằng mỗi lần trở lại, sao chổi có thể mất khoảng 0,5 - 1% khối lượng. Nếu phép tính này đúng, sau 100 hoặc 200 lần quay lại, một sao chổi có thể tiêu tan hết, và “kẻ lang thang” ấy sẽ biến mất khỏi hệ Mặt Trời.
