Khi lặn sâu, người ta có bị nước ép bẹp không?
Các vật thể chìm trong nước đều chịu áp suất của nước, và áp suất này tăng theo độ sâu. Cứ xuống sâu thêm 10 m, áp suất lại tăng khoảng 98 kPa. Nghĩa là trên mỗi diện tích 1 cm², áp lực có thể tăng thêm khoảng 9,8 N. Nếu tính sơ lược, thân một người trưởng thành có diện tích bề mặt khoảng 15000 cm². Khi người đó lặn xuống 30 m, áp lực tác dụng lên cơ thể sẽ tăng đến khoảng 441.000 N. Dưới áp lực lớn như vậy, liệu người thợ lặn có bị ép bẹp không? Câu trả lời là không. Vì trong cơ thể người trưởng thành có hơn 60% là nước, mà nước gần như không thể bị ép bẹp. Đồng thời, trong quá trình lặn xuống từ từ, thợ lặn hít không khí từ bình khí nén để điều chỉnh áp suất khí trong cơ thể, giúp cân bằng với áp suất nước bên ngoài.
Áp lực nước tuy không ép bẹp người thợ lặn, nhưng độ sâu lặn của con người vẫn có giới hạn. Một mặt, càng xuống sâu, áp suất nước càng lớn; nếu vượt quá khả năng của bình khí nén, thợ lặn sẽ khó duy trì cân bằng áp suất và hô hấp. Mặt khác, khi làm việc trong môi trường áp suất cao, khí nitơ trong không khí thở vào sẽ hòa tan nhiều hơn trong máu, mô cơ thể và chất béo. Lượng khí hòa tan tăng theo áp suất và thời gian lặn. Nếu thợ lặn nổi lên quá nhanh, áp suất nước giảm đột ngột, khí nitơ trong máu có thể giãn nở thành bọt khí, làm tắc mạch máu hoặc chèn ép các mô, gây ra bệnh giảm áp. Hiện tượng này giống như bọt khí trào ra khi mở nắp chai nước có ga.
Vì vậy, khi làm việc dưới biển sâu, thợ lặn phải chọn phương án lặn phù hợp và căn cứ vào thể lực, nhiệt độ nước cùng nhiều yếu tố khác để điều chỉnh thời gian giảm áp. Họ phải nổi lên theo tốc độ nhất định để khí trong cơ thể thoát ra thuận lợi, tránh mắc bệnh giảm áp. Ngày nay, nhờ sử dụng hỗn hợp khí thở và điều chỉnh áp suất khí theo độ sâu, con người đã có thể hoạt động dưới biển ở độ sâu khoảng 300 m.
