Tại sao lúc ngáp lại chảy nước mắt?

Khi ngáp, cơ mặt, lưỡi và họng của chúng ta co mạnh, làm áp lực trong khoang miệng tăng lên. Áp lực này ảnh hưởng đến khoang mũi, tạm thời ngăn đường thoát của nước mắt xuống mũi. Vì thế, nước từ tuyến lệ tràn ngược vào mắt, khiến mắt ta đầm đìa.

Nước mắt đến từ đâu? Trong khoang mắt, phía trên và phía dưới mỗi con mắt đều có một tuyến lệ, chỉ nhỏ bằng hạt đậu, hình tròn dẹt, có thể sản sinh nước mắt. Tuyến lệ có ống thoát nước chảy vào bề mặt con mắt, giúp giác mạc và kết mạc luôn ẩm. Nước mắt cũng có thể trào ra để rửa sạch bụi bẩn lọt vào mắt, đồng thời có tác dụng sát trùng, vì thế nó được coi như một “vệ sĩ” của đôi mắt.

Thông thường, tuyến lệ chỉ tiết ra một ít nước mắt. Ban ngày lúc thức, trong vòng 16 giờ, tuyến lệ tiết khoảng 0,5-0,6 g nước mắt. Khi ngủ, mắt nhắm lại, tuyến lệ gần như ngừng làm việc. Vậy vì sao hai mắt không lúc nào cũng đầm đìa nước? Điều kỳ diệu của cơ thể con người chính là ở chỗ vừa có bộ phận sản xuất, vừa có bộ phận tiêu thụ. Ở góc trong mỗi con mắt, y học gọi là nội xế, đều có những lỗ nhỏ thu thập nước mắt và thông xuống mũi. Nước mắt chảy xuống đó hòa cùng nước mũi rồi đi ra ngoài.

Khi con người mệt mỏi hoặc lâu không được hít thở không khí trong lành, trong cơ thể tích tụ quá nhiều CO2, kích thích thần kinh phản xạ nên mới ngáp. Cùng với động tác này, một khối khí lớn từ miệng thoát ra, tạo áp lực trong khoang miệng, ảnh hưởng đến khoang mũi, tạm thời ngăn đường thoát nước mắt. Vì vậy, nước mắt từ tuyến lệ tràn vào mắt.

Thực ra, không chỉ ngáp mà những động tác làm co cơ mặt khác, như cười ngặt nghẽo, hắt hơi, ho, nôn... cũng có thể làm chảy nước mắt. Ngoài ra, khi bụi bay vào mắt, gặp khói, ánh sáng chói hoặc gió lạnh, mắt cũng có thể phản ứng tương tự. Cũng vì thế, khi chảy nước mắt thường kèm theo nước mũi chảy dài. Đến đây, chắc các bạn cũng suy luận được lý do rồi.